🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2022 MEDIUM

अचूक पर्याय कोणता ? (a) सत्कार, समर्थन व काम हे तत्सम शब्द आहेत. (b) घास, घाम व उत्सव हे तद्भव शब्द आहेत. (c) मस्तक, नदी व कमळ हे तत्सम शब्द आहेत. पर्यायी उत्तरे :

EN Which is the correct alternative? (a) Satkar, Samarthan, and Kaam are Tatsama words. (b) Ghaas, Ghaam, and Utsav are Tadbhava words. (c) Mastak, Nadi, and Kamal are Tatsama words. Alternative Answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त (a) बरोबर (b) व (c) चूक
Only (a) is correct, (b) and (c) are incorrect
B
फक्त (c) बरोबर, (a) व (b) चूक
Only (c) is correct, (a) and (b) are incorrect
C
फक्त (a) व (c) बरोबर, (b) चूक
Only (a) and (c) are correct, (b) is incorrect
D
फक्त (b) व (c) बरोबर, (a) चूक
Only (b) and (c) are correct, (a) is incorrect
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) फक्त (c) बरोबर, (a) व (b) चूक

स्पष्टीकरण:

१. विधान (a) चूक आहे: 'सत्कार' व 'समर्थन' हे तत्सम शब्द असले, तरी 'काम' हा शब्द संस्कृत 'कर्म' या तत्सम शब्दापासून बदलून आलेला तद्भव शब्द आहे.
२. विधान (b) चूक आहे: 'घास' (ग्रास पासून) व 'घाम' (घर्म पासून) हे तद्भव शब्द असले, तरी 'उत्सव' हा मूळ संस्कृत तत्सम शब्द आहे.
३. विधान (c) बरोबर आहे: 'मस्तक, नदी व कमळ' हे तिन्ही शब्द संस्कृत भाषेतून मराठीत जसेच्या तसे विनाबदल आलेले तत्सम शब्द आहेत.
४. त्यामुळे फक्त (c) बरोबर असून (a) व (b) चूक आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कर्म->काम (तद्भव), ग्रास->घास (तद्भव), घर्म->घाम (तद्भव); मस्तक, नदी, कमळ, उत्सव हे तत्सम शब्द आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Only (c) is correct, (a) and (b) are incorrect

Explanation:

1. Statement (a) is incorrect: While 'Satkar' and 'Samarthan' are Tatsama words, 'Kaam' is a Tadbhava word derived from Sanskrit 'Karma'.
2. Statement (b) is incorrect: While 'Ghaas' (from Graas) and 'Ghaam' (from Gharma) are Tadbhava words, 'Utsav' is an unchanged Sanskrit Tatsama word.
3. Statement (c) is correct: 'Mastak, Nadi, and Kamal' are all original unchanged Sanskrit words adopted directly into Marathi, hence they are Tatsama words.
4. Therefore, only statement (c) is correct, while (a) and (b) are incorrect.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Karma->Kaam (Tadbhava), Graas->Ghaas (Tadbhava), Gharma->Ghaam (Tadbhava); Mastak, Nadi, Kamal, and Utsav are Tatsama.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त (a) बरोबर (b) व (c) चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) फक्त (c) बरोबर, (a) व (b) चूक (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) फक्त (c) बरोबर, (a) व (b) चूक**[/gold]
⚠️ पर्याय (3) फक्त (a) व (c) बरोबर, (b) चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) फक्त (b) व (c) बरोबर, (a) चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
शब्दसिद्धी: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द घटक चाचणी
quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी व परभाषीय शब्द' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →