महाराष्ट्राचा प्रमुख जलविभाजक कोणता?
EN
Which is the principal water divide (chief watershed) of Maharashtra?
योग्य उत्तर पर्याय १ (सह्याद्री पर्वत) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
सह्याद्री पर्वत (पश्चिम घाट): हा महाराष्ट्र राज्याचा प्रमुख जलविभाजक आहे.
•
सह्याद्री पर्वतामुळे महाराष्ट्रातील जलप्रणाली दोन मुख्य प्रवाहांमध्ये विभागली जाते:
१.
पश्चिमवाहिनी नद्या: सह्याद्रीच्या पश्चिम उतारावरून वेगाने वाहणाऱ्या आणि अरबी समुद्राला मिळणाऱ्या कोकणातील नद्या (उदा. उल्हास, वैतरणा, सावित्री, वशिष्ठी, शास्त्री).
२.
पूर्ववाहिनी नद्या: सह्याद्रीच्या पूर्व उतारावरून उगम पावून मंद गतीने महाराष्ट्र पठारावरून वाहत बंगालच्या उपसागराला मिळणाऱ्या नद्या (उदा. गोदावरी, भीमा, कृष्णा).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सह्याद्रीची महाराष्ट्रातील लांबी सुमारे ४४० किमी असून सरासरी उंची ९०० ते १,२०० मीटर आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Sahyadri mountain).
Explanation:
•
Sahyadri (Western Ghats): Acts as the principal water divide of Maharashtra.
•
It bifurcates the state's drainage system into two distinct regimes:
1.
West-flowing Rivers: Short, torrential, swift-flowing coastal streams of Konkan that drain directly into the Arabian Sea (e.g., Vaitarna, Ulhas, Savitri, Shastri).
2.
East-flowing Rivers: Major perennial peninsular river systems originating on its eastern slopes and flowing across the Deccan Plateau toward the Bay of Bengal (e.g., Godavari, Bhima, Krishna).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In Maharashtra, the Sahyadri range spans approximately 440 km north-to-south with an average crest elevation of 900 to 1,200 meters.