🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2014 MEDIUM

प्रयोगशाळेत सुरक्षित लस संशोधन आणि निदानासाठी गैर-संसर्गजन्य 'निपाह विषाणूसारखे कण' (Nipah Virus-Like Particles - VLPs) तयार करण्याचे तंत्रज्ञान कोणत्या संशोधन संस्थेने विकसित केले आहे?

EN Which medical research institute engineered non-infectious 'Nipah Virus-Like Particles' (VLPs) in the laboratory for safe vaccine development and rapid diagnostics?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

केंद्रीय औषध संशोधन संस्था (CDRI), लखनौ

Central Drug Research Institute (CDRI), Lucknow

जीनोमिक्स आणि एकात्मिक जीवशास्त्र संस्था (IGIB), नवी दिल्ली

Institute of Genomics and Integrative Biology (IGIB), New Delhi

प्रगत विषाणूशास्त्र संस्था (Institute of Advanced Virology - IAV), तिरुवनंतपुरम

Institute of Advanced Virology (IAV), Thiruvananthapuram

रमण संशोधन संस्था (RRI), बेंगळुरू

Raman Research Institute (RRI), Bengaluru

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) प्रगत विषाणूशास्त्र संस्था (Institute of Advanced Virology - IAV), तिरुवनंतपुरम

महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:

• संशोधक संस्था: केरळमधील तिरुवनंतपुरम येथील 'प्रगत विषाणूशास्त्र संस्थेच्या' (Institute of Advanced Virology - IAV) शास्त्रज्ञांनी निपाह विषाणूचे व्हीएलपी (VLPs) यशस्वीरीत्या तयार केले.

• विषाणूसारखे कण (VLPs) काय आहेत:

• हे कण हुबेहूब मूळ निपाह विषाणूसारखे दिसतात आणि रोगप्रतिकारक पेशींना उत्तेजित करतात, परंतु त्यांच्यात विषाणूचे अनुवांशिक द्रव्य (Genetic material - RNA) नसते.

• त्यामुळे हे कण संपूर्णपणे गैर-संसर्गजन्य (Non-infectious) आणि हाताळण्यास सुरक्षित असतात.

• फायदा: उच्च पातळीच्या बायो-सेफ्टी लॅब (BSL-4) शिवाय सामान्य प्रयोगशाळांमध्येही सुरक्षित निपाह लस आणि चाचणी किट्स विकसित करता येतील.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: निपाह विषाणू (Nipah Virus):

• नैसर्गिक वाहक: फळे खाणारी वटवाघळे (Fruit Bats - *Pteropus* प्रजाती).

• आजाराचे स्वरूप: झुनोटिक आजार (प्राण्यांकडून मानवांमध्ये पसरतो); तीव्र एन्सेफलायटीस आणि श्वसनाचा त्रास होतो.

• मृत्यूदर: ४०% ते ७५% च्या दरम्यान असतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Institute of Advanced Virology (IAV), Thiruvananthapuram

Key Explanation:

• Breakthrough Institution: Developed by researchers at the Institute of Advanced Virology (IAV), Thiruvananthapuram, Kerala.

• Mechanics of VLPs: Virus-Like Particles (VLPs) replicate the structural morphology and outer envelope proteins of authentic Nipah virus without encapsulating its infectious viral RNA genome.

• Laboratory Safety: Completely non-replicative and non-infectious, allowing researchers to evaluate antibody titers and formulate candidate vaccines in Biosafety Level-2 facilities without risk.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Nipah Virus Pathology:

• Natural Reservoir Host: Pteropid fruit bats (*Pteropus medius*).

• Zoonotic Transmission: Causes acute respiratory distress and lethal encephalitis in humans with an estimated case fatality rate between 40% and 75%.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) केंद्रीय औषध संशोधन संस्था (CDRI), लखनौ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) जीनोमिक्स आणि एकात्मिक जीवशास्त्र संस्था (IGIB), नवी दिल्ली (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) प्रगत विषाणूशास्त्र संस्था (Institute of Advanced Virology - IAV), तिरुवनंतपुरम (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) प्रगत विषाणूशास्त्र संस्था (Institute of Advanced Virology - IAV), तिरुवनंतपुरम**[/gold]

✗ पर्याय (4) रमण संशोधन संस्था (RRI), बेंगळुरू (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जून २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जून २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जून २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जून २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जून २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'प्रगत विषाणूशास्त्र संस्था (Institute of Advanced Virology - IAV), तिरुवनंतपुरम' हे असून ते 'जून २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जून २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन