वनस्पती वाढीसाठी आवश्यक सूक्ष्म अन्नद्रव्य कोणते?
EN
Which micronutrients are essential for plant growth?
योग्य उत्तर: पर्याय (4) जस्त (Zinc)
स्पष्टीकरण:
दिलेल्या पर्यायांपैकी जस्त (Zinc - Zn) हे वनस्पती वाढीसाठी आवश्यक सूक्ष्म अन्नद्रव्य (Micronutrient / Trace Element) आहे:
•
वनस्पतींना जस्ताची गरज अत्यंत सूक्ष्म प्रमाणात (प्रति किलो कोरड्या वजनामागे काही मिलिग्रॅम) असते.
•
जस्ताचे कार्य: ऑक्सिन (Auxin - IAA) या वनस्पती संप्रेरकाच्या संश्लेषणासाठी आणि कार्बोनिक अनहायड्रेस, डिहायड्रोजिनेज या विकरांच्या कार्यासाठी जस्त अनिवार्य असते.
•
सल्फर (गंधक), पालाश (पोटॅशियम), आणि मॅग्नेशियम हे बृहद अन्नद्रव्ये (Macronutrients) आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जस्ताच्या (Zinc) कमतरतेमुळे भातामध्ये (Rice) जगप्रसिद्ध 'खैरा रोग' (Khaira Disease) होतो आणि मक्यामध्ये 'पांढरा कोंब' (White Bud) रोग होतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) zinc (Zinc - Zn)
Explanation:
Among the options, Zinc (Zn) is an essential Micronutrient:
•
Trace nutrients are required by plants in quantities under \(10 ext{ mmol/kg}\) dry matter.
•
Biochemical Role: Zinc is essential for the biosynthesis of the primary growth auxin Indole-3-Acetic Acid (IAA) from tryptophan and activates enzymes including carbonic anhydrase and alcohol dehydrogenase.
•
In contrast, Sulfur, Potassium, and Magnesium are macronutrients.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Zinc deficiency characteristically causes Khaira Disease of Rice (widespread reddish-bronze foliar discoloration) and Little Leaf Disease of Brinjal/Citrus.