🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2025 MEDIUM

भारतातील सरपटणारे प्राणी आणि उभयचर प्राण्यांच्या अत्यंत धोक्यात असलेल्या प्रजाती म्हणून खालीलपैकी कोणता प्राणी घोषित केलेला नाही ?

EN Which of the following animal is not declared as a critically endangered species of reptile and amphibian of India?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
घारियल
Gharial
B
बेंगल फ्लोरिकन
Bengal Florican
C
फोर-टोड रिव्हर टेरापीन
Four-toed River Terrapin
D
लेदरबॅक कासवे
Leatherback turtles
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (2) बेंगल फ्लोरिकन (Bengal Florican)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• प्रश्नाचा गाभा: प्रश्नात 'सरपटणारे प्राणी (Reptiles) आणि उभयचर प्राणी (Amphibians)' यांच्या अत्यंत धोक्यात असलेल्या (Critically Endangered - CR) प्रजातींविषयी विचारले आहे.
• बेंगल फ्लोरिकन (Bengal Florican - Houbaropsis bengalensis):
• बेंगल फ्लोरिकन हा सरपटणारा किंवा उभयचर प्राणी नसून पक्षी (Avian / Bird species) आहे!
• हा माळढोक (Bustard) कुळातील एक अत्यंत दुर्मिळ पक्षी असून तो भारतातील तराईच्या गवताळ प्रदेशात (आसाम, उत्तर प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश) आढळतो.
• IUCN च्या लाल सूचीत (Red List) हा 'अत्यंत धोक्यात आलेला' (Critically Endangered) पक्षी म्हणून वर्गीकृत आहे.
• इतर पर्याय (सरपटणारे प्राणी):
1. घारियल (Gharial - Gavialis gangeticus): हा भारताचा मूळ सरपटणारा प्राणी (मगर प्रजाती) असून तो IUCN द्वारे अत्यंत धोक्यात आलेली प्रजाती (Critically Endangered) म्हणून वर्गीकृत आहे (चंबळ, गिरवा नद्यांत आढळतो).
2. फोर-टोड रिव्हर टेरापीन (Four-toed River Terrapin - Batagur baska): हा गोड्या पाण्यातील कासव असून तो सरपटणाऱ्या प्राण्यांमध्ये अत्यंत धोक्यात आलेली (Critically Endangered) प्रजाती आहे.
3. लेदरबॅक कासवे (Leatherback turtles): ही जगातील सर्वात मोठी सागरी कासवे (सरपटणारे प्राणी) आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

IUCN च्या Red List नुसार भारतातील काही प्रमुख Critically Endangered (अतिसंकटग्रस्त) पक्षी:

1. ग्रेट इंडियन बस्टार्ड (माळढोक)
2. बेंगल फ्लोरिकन
3. लेसर फ्लोरिकन
4. पांढऱ्या पाठीचे गिधाड (White-rumped Vulture)
5. सायबेरियन क्रेन.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Bengal Florican

Detailed Explanation:

• Taxonomic Distinction in Question Stem:
• The question specifically probes for species classified as critically endangered reptiles or amphibians of India.
• Bengal Florican (*Houbaropsis bengalensis*):
• The Bengal Florican is an avian species (a bird) belonging to the bustard family (Otididae), native to the alluvial grasslands of the Terai region (Assam, Uttar Pradesh, and Arunachal Pradesh).
• While it is indeed classified as Critically Endangered (CR) on the IUCN Red List due to rapid grassland loss, it is fundamentally a bird, not a reptile or amphibian.
• Reptilian Status of Other Choices:
• Gharial (*Gavialis gangeticus*): A fish-eating crocodilian endemic to the Indian subcontinent; classified as Critically Endangered (CR) reptile.
• Four-toed River Terrapin (*Batagur baska*): An Asian freshwater river turtle classified as Critically Endangered (CR) reptile.
• Leatherback Sea Turtle (*Dermochelys coriacea*): The largest living reptile turtle species.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Critically Endangered (CR) Avian (Bird) species of India on IUCN Red List:

1. Great Indian Bustard (*Ardeotis nigriceps*)
2. Bengal Florican (*Houbaropsis bengalensis*)
3. Jerdon's Courser (*Rhinoptilus bitorquatus*)
4. White-bellied Heron (*Ardea insignis*)
5. Indian Vulture & White-rumped Vulture.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) घारियल (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) बेंगल फ्लोरिकन (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (2) बेंगल फ्लोरिकन (Bengal Florican)**
⚠️ पर्याय (3) फोर-टोड रिव्हर टेरापीन (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) लेदरबॅक कासवे (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →