खालीलपैकी हवा प्रदूषणाचे प्रतिबंधात्मक उपाय कोणते? अ) उर्जेचा कमी वापर ब) उर्जेचा अधिक सक्षम वापर क) सौर व पवन उर्जा वापर ड) प्रदूषण सहनशील वनस्पतींची लागवड करणे पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following are effective preventive and mitigation measures for controlling air pollution?
a) Conserving energy and reducing unnecessary energy consumption
b) Improving energy efficiency and adoption of energy-efficient technologies
c) Shifting to renewable solar and wind energy
d) Planting pollution-tolerant vegetation and developing urban green belts
Alternative Answers:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
हवा प्रदूषण नियंत्रणाचे प्रतिबंधात्मक उपाय:
•
अ व ब (ऊर्जा बचत व कार्यक्षमता): जीवाश्म इंधनाचा (कोळसा, पेट्रोल, डिझेल) वापर कमी करणे आणि कार्यक्षम उपकरणांचा (उदा. LED, BEE स्टार मानांकित उपकरणे) वापर केल्याने औष्णिक ऊर्जा केंद्रांमधून होणारे सल्फर, नायट्रोजन व कार्बन डायऑक्साईडचे उत्सर्जन घटते.
•
क (अपारंपरिक ऊर्जा): सौर ऊर्जा, पवन ऊर्जा आणि जलविद्युत यांसारख्या स्वच्छ व प्रदूषणमुक्त अक्षय ऊर्जा स्रोतांचा अवलंब करणे.
•
ड (हरित पट्टे व वनस्पती): पिंपळ, वड, कडुलिंब, कण्हेर यांसारख्या प्रदूषण सहनशील आणि धूळ शोषून घेणाऱ्या वनस्पतींची (Green Belts) कारखाने व महामार्गालगत लागवड करणे, जे हवेतील प्रदूषक शोषून ऑक्सिजन देतात.
•
त्यामुळे हे सर्व उपाय हवा प्रदूषण रोखण्यासाठी अत्यंत प्रभावी आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
राष्ट्रीय स्वच्छ हवा कार्यक्रम (NCAP - National Clean Air Programme) २०१९ मध्ये सुरू करण्यात आला, ज्याचा उद्देश शहरातील सूक्ष्म धूलिकणांचे (PM10 व PM2.5) प्रमाण २०-३०% ने कमी करणे हा आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 4 (All of the above).
Explanation:
•
Comprehensive Air Pollution Abatement Strategies:
•
(a) and (b) Energy conservation & efficiency: Reduces fossil-fuel combustion at thermal power stations and industries, mitigating emissions of $SO_x$, $NO_x$, and greenhouse gases.
•
(c) Renewable energy transition: Large-scale deployment of solar photovoltaics and wind turbines replaces carbon-intensive coal-based electricity generation.
•
(d) Phytoremediation & urban forestry: Planting pollution-tolerant vegetative greenbelts along arterial transport corridors and industrial estates captures particulate matter ($PM_{2.5}, PM_{10}$) and absorbs gaseous pollutants ($SO_2, NO_2$).
•
Therefore, all statements (a, b, c, and d) represent vital mitigation measures.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
National Clean Air Programme (NCAP) was launched by MoEFCC in 2019 to target 20–30% reductions in $PM_{10}$ and $PM_{2.5}$ concentrations across 131 non-attainment cities.