भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Mains 2024 MEDIUM

कायद्यासमोर समानता या नियमासाठी खालीलपैकी कोणते अपवाद आहेत ? अ. राष्ट्रपती किंवा राज्यपाल हे त्यांच्या पदाचे अधिकार व कार्य निर्वहनासाठी कोणत्याही न्यायालयाला जबाबदार नसतात. ब. परदेशी सार्वभौम, राजदूत व राजनैतिक अधिकारी यांना दिवाणी व फौजदारी कारवाईपासून मुक्तता मिळते. क. संयुक्त राष्ट्र संघटना व त्याची अभिकरणे यांना राजनैतिक विशेषाधिकार प्राप्त आहेत.

EN Which of the following are exceptions to the rule of 'Equality before Law'? a. The President or the Governor is not answerable to any court for the exercise and performance of the powers and duties of his office. b. Foreign sovereigns, ambassadors and diplomats enjoy immunity from civil and criminal proceedings. c. The United Nations Organization and its agencies enjoy diplomatic immunity. 1) Only a, b 2) Only b, c 3) Only a, c 4) All of the above

फक्त अ, ब Only a, b

फक्त ब, क Only b, c

फक्त अ, क Only a, c

✓

वरीलपैकी सर्व All of the above

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व

सविस्तर विश्लेषण:

भारतीय राज्यघटनेच्या कलम 14 मधील 'कायद्यासमोर समानता' (Equality before Law) हा नियम निरपेक्ष नसून त्याला काही घटनात्मक आणि आंतरराष्ट्रीय कायदेशीर अपवाद आहेत:

• विधान अ बरोबर आहे: कलम 361 अन्वये भारताचे राष्ट्रपती आणि राज्यांचे राज्यपाल हे त्यांच्या पदाच्या अधिकारांचा वापर आणि कर्तव्यांच्या पालनासाठी कोणत्याही न्यायालयाला उत्तरदायी नसतात. तसेच पदावर असताना त्यांच्याविरुद्ध कोणतीही फौजदारी कारवाई सुरू करता येत नाही.

• विधान ब बरोबर आहे: आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार परदेशी सार्वभौम शासक, राजदूत आणि राजनैतिक अधिकारी (Diplomats) यांना भारतातील न्यायालयांमध्ये दिवाणी व फौजदारी कारवाईपासून संपूर्ण संरक्षण (immunity) प्राप्त आहे.

• विधान क बरोबर आहे: संयुक्त राष्ट्र संघटना (UNO) आणि तिची विशेष अभिकरणे (Agencies) यांना संयुक्त राष्ट्र विशेषाधिकार व संरक्षण कायद्यान्वये राजनैतिक संरक्षण उपलब्ध आहे.

त्यामुळे अ, ब आणि क हे सर्व कायदेशीर अपवाद आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम 14 च्या अपवादांमध्ये कलम 361 (राष्ट्रपती व राज्यपाल विशेषाधिकार), कलम 361A (संसदेच्या कामकाजाचे वार्तांकन), कलम 105 व 194 (खासदार व आमदार विशेषाधिकार) आणि परदेशी राजनैतिक अधिकारी यांचा समावेश होतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) All of the above

Detailed Analysis:

The principle of 'Equality before Law' under Article 14 is subject to well-defined constitutional and international exceptions:

• Statement a is correct: Under Article 361, the President and Governors enjoy constitutional immunity; they are not answerable to any court for the exercise and performance of their powers and duties, and no criminal proceedings can be initiated against them during their term.

• Statement b is correct: Foreign sovereigns, ambassadors, and diplomatic envoys enjoy immunity from civil and criminal jurisdiction in municipal courts under customary international law and the Vienna Convention.

• Statement c is correct: The United Nations Organization (UNO) and its specialized agencies enjoy diplomatic immunity from legal processes.

Hence, all statements a, b, and c represent valid exceptions.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Key exceptions to Article 14 include Article 361 (President & Governor immunity), Article 361A (press reporting), Articles 105 & 194 (parliamentary privileges), and international diplomatic immunities.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#राष्ट्रपतीअधिकारकार्यवमहाभियोग #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2024 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: