खालीलपैकी कोणत्या पर्जन्य जलपुनर्भरण पद्धती आहेत ? a. जमिनीच्या वर किंवा खाली टाक्यात किंवा जलाशयांमध्ये साठवून. b. छोट्या नाल्यावर खड्डे, तलाव, खंदक किंवा चेक बंधारे बांधून. c. भूजल पुनर्भरण करून.
EN
Which of the following are rainwater harvesting/recharge methods?
(a) Storing in surface or underground tanks and reservoirs
(b) Constructing pits, ponds, trenches, or check dams across small streams
(c) Direct groundwater recharge
Choose the correct option:
उत्तर: वरील सर्व (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
पर्जन्य जल संचयन व पुनर्भरण पद्धती:
•
स्थानिक साठवणूक: छतावरील पाणी किंवा अपधाव पृष्ठभागावरील/भूगर्भातील टाक्यांमध्ये आणि शेततळ्यात साठवणे.
•
पाणलोट उपचार: ओहोळ व नाल्यांवर सलग समपातळी चर (CCT), नाला बंड, गॅबियन बंधारे व चेक डॅम बांधणे.
•
भूजल पुनर्भरण: पुनर्भरण विहिरी (Recharge wells), विंधन विहीर पुनर्भरण (Borewell recharge) आणि शोषखड्डे याद्वारे भूजल साठ्यात पाणी सोडणे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पावसाचे पाणी साठवण्याच्या दोन मुख्य पद्धती आहेत: १) थेट वापरासाठी पाणी साठवणे, २) भूजलाचे पुनर्भरण करणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: All of the above (Option 4)
Key Points:
•
Rainwater Harvesting & Recharge Methods:
•
Storing captured runoff in surface storage tanks, underground sumps, farm ponds, or reservoirs for immediate/seasonal use.
•
Creating soil-moisture retention structures like continuous contour trenches (CCT), percolation tanks, and check dams across streamlets.
•
Direct aquifer replenishment through recharge shafts, dug-well recharge, injection wells, and recharge pits.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Rainwater harvesting is categorized into: 1) Storage for direct surface use, and 2) Artificial recharge to groundwater aquifers.