🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
अर्थव्यवस्था व नियोजन Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

'सांसद आदर्श ग्राम योजनेची' खालीलपैकी कोणती उद्दिष्टे आहेत? अ) प्रामुख्याने खेड्यांचा विकास करणे अपेक्षित आहे. ब) खेड्यामध्ये स्मार्ट शाळा, आरोग्य सोयी, पक्की घरे इत्यादीचा विकास करणे. क) ग्रामीण भागातील पायाभूत सोयीचे नूतनीकरण करणे. ड) प्रत्येक खासदाराने आपल्या मतदारसंघातील एक गाव दत्तक घेणे. वरीलपैकी कोणता पर्याय चुकीचा आहे/आहेत?

EN Which of the following are the objectives of 'Saansad Adarsh Gram Yojana'? a. Primarily aiming at the holistic development of villages. b. Developing smart schools, health facilities, pucca houses, etc. in villages. c. Renovating rural infrastructure. d. Each Member of Parliament to adopt one village in their constituency. Which of the above option(s) is/are incorrect?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त क
Only c
B
अ आणि क
a and c
C
अ, ब आणि ड
a, b and d
D
वरीलपैकी नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

दिलेली सर्व उद्दिष्टे खासदार आदर्श ग्राम योजनेची असल्याने वरीलपैकी नाही (None of the above) हे अचूक उत्तर आहे.

• सांसद आदर्श ग्राम योजना (SAGY): लोकनायक जयप्रकाश नारायण यांच्या जयंतीदिनी 11 ऑक्टोबर 2014 रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते ही योजना सुरू करण्यात आली.
• मुख्य उद्दिष्टे:
• प्रत्येक खासदाराने (लोकसभा/राज्यसभा) आपल्या मतदारसंघातील एका ग्रामपंचायतीची निवड करून तिचा सर्वंकष आदर्श विकास करणे (ड).
• केवळ भौतिक पायाभूत सुविधाच नव्हे, तर स्मार्ट शाळा, आरोग्य केंद्रे, सौर दिवे, पक्की घरे, स्वच्छता आणि मूल्य संवर्धन करणे (अ, ब, क).
• यासाठी कोणताही वेगळा स्वतंत्र निधी न देता विविध केंद्रीय व राज्य योजनांच्या संयोगातून (Convergence) विकास साधणे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

खासदार आदर्श ग्राम योजनेचे नोडल मंत्रालय 'केंद्रीय ग्रामीण विकास मंत्रालय' हे आहे. लोकसभा खासदार स्वतःचे किंवा पती/पत्नीचे गाव वगळून मतदारसंघातील कोणतेही गाव निवडू शकतात, तर राज्यसभा खासदार संबंधित राज्यातील गाव निवडू शकतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

All stated points are genuine objectives of the scheme, so None of the above (वरीलपैकी नाही) is incorrect.

• Saansad Adarsh Gram Yojana (SAGY): Launched by Prime Minister Narendra Modi on 11 October 2014 (birth anniversary of Loknayak Jayaprakash Narayan).
• Key Features:
• Each Member of Parliament adopts a Gram Panchayat to develop it as an 'Adarsh Gram' (Model Village).
• Holistic improvement spanning physical infrastructure (smart schools, pucca housing, sanitation), human development, and social cohesion.
• Implemented primarily through the convergence of existing Central and State schemes without dedicated standalone budget allocations.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The nodal agency is the Ministry of Rural Development. Lok Sabha MPs choose a village in their constituency (excluding their own or their spouse's village), while Rajya Sabha MPs choose from the state from which they are elected.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) अ आणि क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) अ, ब आणि ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरीलपैकी नाही (अचूक उत्तर): दिलेली सर्व उद्दिष्टे खासदार आदर्श ग्राम योजनेची असल्याने **वरीलपैकी नाही (None of the above)** हे अचूक उत्तर आहे.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: अर्थशास्त्र व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (GS-4: अर्थव्यवस्था व विज्ञान तंत्रज्ञान)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय अर्थव्यवस्था व नियोजन विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयांतर्गत 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: अर्थव्यवस्था व नियोजन विषयातील 'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'मानव संसाधन विकास: शिक्षण, आरोग्य, कौशल्य व रोजगार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →