भारतीय लोकसंख्येच्या अभ्यासात खालीलपैकी सतत बदलणारे तीन प्रमुख घटक कोणते आहेत ?
EN
Which of the following are the three major factors of constant change in the study of Indian population?
लोकसंख्या अभ्यासातील सतत बदलणारे तीन प्रमुख घटक:
१.
लोकसंख्याशास्त्राचे मूलभूत घटक (Components of Population Dynamics):
•
कोणत्याही देशाच्या लोकसंख्येच्या आकारमानात आणि रचनेत सतत बदल घडवून आणणारे तीन मूलभूत निर्धारक घटक असतात:
१)
जन्म दर (Fertility / Birth Rate): लोकसंख्येची आवक.
२)
मृत्यू दर (Mortality / Death Rate): लोकसंख्येची जावक.
३)
स्थलांतर (Migration): अंतर्गत व आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर.
•
(अर्भक किंवा माता मृत्यूदर हे मृत्यूदराचेच उपघटक आहेत).
म्हणून, योग्य तीन घटक जन्म दर, मृत्यु दर आणि स्थलांतर (पर्याय ३) हे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लोकसंख्या बदलाचे मूलभूत समीकरण: लोकसंख्या बदल = (जन्म - मृत्यू) + निव्वळ स्थलांतर.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Three Major Determinants of Population Change:
1.
Core Demographic Components:
•
In demographic analysis, population size and growth are determined by three fundamental demographic variables:
1)
Birth Rate (Fertility)
2)
Death Rate (Mortality)
3)
Migration (In-migration & Out-migration)
•
Maternal and infant mortality rates are sub-indicators of the overall death rate.
Therefore, option 3 (Birth rate, death rate and migration) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Demographic Balancing Equation: Population Change = (Births - Deaths) + Net Migration.