जैविक विविधतेचे प्रकार खालीलपैकी कोणते आहेत ? a.अनुवंशिक विविधता b. खडक विविधता c. जातींची विविधता d. परीसंस्था विविधता
EN
Which of the following are types of biodiversity?
a. Genetic diversity
b. Rock diversity
c. Species diversity
d. Ecosystem diversity
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (फक्त a, c आणि d)
सविस्तर विश्लेषण:
जैवविविधतेचे (Biodiversity) मुख्य तीन स्तर/प्रकार:
1.
a. अनुवंशिक विविधता (Genetic Diversity): एकाच प्रजातीमधील जनुकीय भिन्नता (उदा. मानवातील विविध वर्ण किंवा तांदळाच्या विविध जाती).
2.
c. प्रजातींची विविधता (Species Diversity): विशिष्ट अधिवासात आढळणाऱ्या विविध सजीव प्रजातींची संख्या व प्रमाण (उदा. पश्चिम घाटातील उभयचरांची विविधता).
3.
d. परिसंस्था विविधता (Ecosystem Diversity): पृथ्वीवरील विविध अधिवास, परिसंस्था व जीवनप्रणाली (उदा. सदाहरित वने, गवताळ प्रदेश, वाळवंट, प्रवाळ बेटे).
4.
'खडक विविधता' (Rock diversity - b): खडक हे भूशास्त्राचा (Geology) भाग आहेत, तो जैविक विविधतेचा (Biodiversity) प्रकार नाही.
त्यामुळे अचूक उत्तर 'a, c आणि d' आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जैविक विविधतेचे हे तीन अधिकृत स्तर संयुक्त राष्ट्र जैविक विविधता करार (CBD, 1992) च्या कलम २ मध्ये स्पष्टपणे व्याख्यायित करण्यात आले आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Only a, c and d)
Detailed Analysis:
Levels of Biodiversity:
Under ecological science and the UN Convention on Biological Diversity (CBD), biodiversity is universally classified into three hierarchical levels:
1.
a. Genetic Diversity: Variation in genetic information contained in individual plants, animals, and microorganisms within a species.
2.
c. Species Diversity: Variety and abundance of different biological species represented within a given region or ecosystem.
3.
d. Ecosystem Diversity: Variety of biological communities, habitats, and ecological processes across biomes.
4.
b. Rock Diversity: Geological/lithological variation belonging to abiotic Earth sciences, completely distinct from biological diversity.
Hence, only a, c, and d are valid types of biodiversity.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Edward O. Wilson popularized these three tiers—Genetic, Species, and Ecosystem diversity—as the fundamental triad of conservation biology.