🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी Rajyaseva Pre 2012 MEDIUM

पर्यावरण प्रदूषण आणि आरोग्यविषयक चर्चांमध्ये वारंवार वापरल्या जाणाऱ्या 'फॉरव्हर केमिकल्स' (Forever Chemicals) या संज्ञेचे अचूक वर्णन कोणते आहे?

EN Which of the following best describes the term 'Forever Chemicals' frequently discussed in environmental and public health studies?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

नैसर्गिक वातावरणात सहजासहजी विघटन न होणारी मानवनिर्मित कृत्रिम रसायने

Synthetic man-made chemicals that hardly break down in the natural environment

वातावरणात नैसर्गिकरित्या आढळणारी अल्पजीवी रासायनिक द्रव्ये

Naturally occurring short-lived chemical substances found in atmosphere

केवळ कापड उद्योगात वापरली जाणारी सेंद्रिय विद्रावक रसायने

Organic solvents utilized exclusively within textile industries

सूक्ष्मजीवांद्वारे वेगाने विघटित होणारी पर्यावरणपूरक रसायने

Biodegradable eco-friendly chemicals that decompose rapidly by microbes

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) नैसर्गिक वातावरणात सहजासहजी विघटन न होणारी मानवनिर्मित कृत्रिम रसायने

महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• फॉरव्हर केमिकल्स (PFAS): 'फॉरव्हर केमिकल्स' ही संज्ञा 'पर- आणि पॉलीफ्लुओरोअल्काइल सबस्टन्सेस' (PFAS - Per- and polyfluoroalkyl substances) या मानवनिर्मित रसायनांच्या समूहासाठी वापरली जाते.

• वैशिष्ट्य: या रसायनांमधील कार्बन आणि फ्लोरीन यांच्यातील रासायनिक बंध (Carbon-Fluorine Bond) अत्यंत मजबूत असतो, ज्यामुळे ते पाणी, माती किंवा मानवी शरीरात शेकडो वर्षे विघटित न होता टिकून राहतात.

• वापर: यांचा वापर नॉन-स्टिक भांडी (टेफ्लॉन), जलरोधक कपडे, अन्न पॅकेजिंग आणि अग्निशामक फेममध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.

• धोके: ही रसायने मानवी शरीरात साचून राहतात (Bioaccumulation) आणि त्यामुळे कर्करोग, यकृताचे विकार आणि रोगप्रतिकारशक्ती क्षीण होणे यांसारखे गंभीर आजार होऊ शकतात.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

PFAS रसायनांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांचे स्टॉकहोम संमेलन (Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants) आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कार्यरत आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Synthetic man-made chemicals that hardly break down in the natural environment

Key Points & In-depth Analysis:

• Forever Chemicals (PFAS): The term 'Forever Chemicals' refers to Per- and polyfluoroalkyl substances (PFAS), a family of synthetic chemicals developed since the 1940s.

• Chemical Characteristic: They contain one of the strongest bonds in organic chemistry—the carbon-fluorine bond—preventing them from breaking down naturally in the environment or living tissue.

• Applications: Extensively used in non-stick cookware (Teflon), water-repellent clothing, stain-resistant fabrics, cosmetics, and firefighting foams.

• Health Risks: Bioaccumulation of PFAS in the human body is clinically linked to endocrine disruption, liver damage, weakened immunity, and elevated cancer risks.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

The Stockholm Convention on Persistent Organic Pollutants (POPs) serves as the principal multilateral environmental treaty regulating and eliminating hazardous chemical substances like PFAS.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) नैसर्गिक वातावरणात सहजासहजी विघटन न होणारी मानवनिर्मित कृत्रिम रसायने (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर: पर्याय (1) नैसर्गिक वातावरणात सहजासहजी विघटन न होणारी मानवनिर्मित कृत्रिम रसायने[/gold]

⚠️ पर्याय (2) वातावरणात नैसर्गिकरित्या आढळणारी अल्पजीवी रासायनिक द्रव्ये (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) केवळ कापड उद्योगात वापरली जाणारी सेंद्रिय विद्रावक रसायने (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सूक्ष्मजीवांद्वारे वेगाने विघटित होणारी पर्यावरणपूरक रसायने (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'फेब्रुवारी २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: फेब्रुवारी २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'फेब्रुवारी २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'फेब्रुवारी २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'फेब्रुवारी २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'नैसर्गिक वातावरणात सहजासहजी विघटन न होणारी मानवनिर्मित कृत्रिम रसायने' हे असून ते 'फेब्रुवारी २०२४' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'फेब्रुवारी २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन