इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

महाराष्ट्रातील समाजक्रांतीचे जनक महात्मा ज्योतिराव फुले यांच्या विपुल साहित्यसंपदेमध्ये खालीलपैकी कोणत्या ग्रंथाचा/पुस्तकाचा समावेश होत नाही?

EN Which of the following books/literary works was NOT authored by Mahatma Jyotirao Phule, the father of social revolution in Maharashtra?
A
छत्रपती शिवाजीराजे भोसले यांचा पोवाडा (१८६९) Chhatrapati Shivajiraje Bhosle Yancha Powada (1869)
B
गुलामगिरी (१८७३) Gulamgiri (1873)
C
सत्सार / सार्वजनिक सत्यधर्म पुस्तक Satsar / Sarvajanik Satyadharma Pustak
✓
ज्योतिनिबंध Jyotinibandh
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) - ज्योतिनिबंध.

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (४) बरोबर आहे (हे पुस्तक महात्मा फुले यांचे नाही): 'ज्योतिनिबंध' हे पुस्तक महात्मा जोतिबा फुले यांनी लिहिलेले नसून, पुण्याचे दलित चळवळीतील थोर नेते शिवराम जानबा कांबळे (Shivram Janba Kamble) यांनी लिहिले आहे.
• पर्याय (१) फुले यांचे साहित्य आहे: 'छत्रपती शिवाजीराजे भोसले यांचा पोवाडा' १८६९ मध्ये महात्मा फुले यांनी रचला, ज्यामध्ये त्यांनी स्वतःला 'कुळवाडीभूषण' म्हणून शिवछत्रपतींचे गुणगान केले.
• पर्याय (२) फुले यांचे साहित्य आहे: 'गुलामगिरी' हा फुले यांचा १८७३ चा अत्यंत प्रभावी वैचारिक ग्रंथ आहे, जो अमेरिकेतील कृष्णवर्णीय गुलामांना मुक्त करणाऱ्या उदार नागरिकांना अर्पण केला गेला.
• पर्याय (३) फुले यांचे साहित्य आहे: 'सत्सार' (अंक १ व २ - १८८५) आणि 'सार्वजनिक सत्यधर्म पुस्तक' (१८८९ मध्ये पूर्ण, १८९१ मध्ये मरणोत्तर प्रकाशित) ही फुले यांची अजरामर वैचारिक पुस्तके आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

महात्मा फुले यांची इतर प्रमुख साहित्यकृती:

• 'तृतीय रत्न' (नाटक - १८५५, भारतातील पहिले आधुनिक मराठी सामाजिक नाटक)
• 'ब्राह्मणांचे कसब' (१८६९)
• 'शेतकऱ्याचा असूड' (१८८३)
• 'इशारा' (१८८५)
• 'अस्पृश्यांची कैफियत' (१८८३).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) - Jyotinibandh.

Detailed Analysis:

• Option (4) is correct (NOT written by Mahatma Phule): 'Jyotinibandh' was authored by prominent Dalit reform leader Shivram Janba Kamble, not by Mahatma Jyotirao Phule.
• Option (1) was authored by Phule: 'Powada: Chhatrapati Shivajiraje Bhosle Yancha' (1869), depicting Shivaji Maharaj as 'Kulwadi-Bhushan' (protector of the peasantry).
• Option (2) was authored by Phule: 'Gulamgiri' (Slavery, 1873), critiquing Brahminical hegemony and dedicated to the abolitionists of America.
• Option (3) was authored by Phule: 'Satsar' (1885) and 'Sarvajanik Satyadharma Pustak' (completed in 1889, published posthumously in 1891).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Other foundational literary works of Mahatma Phule include: 'Tritiya Ratna' (1855, the first modern social play in Marathi), 'Brahmananche Kasab' (1869), 'Shetkaryacha Asud' (1883), and 'Ishara' (1885).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →