महाराष्ट्रातील समाजसुधारक व विचारवंत विष्णुशास्त्री पंडित यांनी खालीलपैकी कोणते ग्रंथ लिहिले / संकलित केले? (अ) इंग्रजी आणि मराठी कोश (ब) मराठी लघु व्याकरण (क) संस्कृत आणि महाराष्ट्र धातू कोश (ड) स्मृतिशास्त्र योग्य पर्याय निवडा:
EN
Which of the following books/texts were authored or compiled by the social reformer Vishnushastri Pandit?
(a) English and Marathi Dictionary
(b) Marathi Laghu Vyakaran
(c) Sanskrit and Maharashtra Dhatu Kosh
(d) Smritishastra
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (३) - फक्त (अ), (क) आणि (ड).
विश्लेषण:
•
विष्णुशास्त्री परशुराम पंडित (१८२७–१८७६) हे 'महाराष्ट्राचे ईश्वरचंद्र विद्यासागर' म्हणून ओळखले जातात. त्यांनी विधवा विवाहाचा पुरस्कार करण्यासाठी विपुल ग्रंथरचना केली.
•
(अ) इंग्रजी आणि मराठी कोश (English-Marathi Dictionary - १८६५): विष्णूशास्त्री पंडितांनी संकलित केला.
•
(क) संस्कृत आणि महाराष्ट्र धातू कोश (१८६५): संस्कृत धातूंचे मराठी अर्थ विशद करणारा कोश त्यांनी तयार केला.
•
(ड) स्मृतिशास्त्र (१८६८): पराशर स्मृतीच्या आधारे विधवा विवाहाची शास्त्रसंमतता सिद्ध करणारा ग्रंथ त्यांनी लिहिला.
•
याशिवाय त्यांनी 'विधवा विवाह' (१८६५), 'ब्राह्मण कन्या विवाह विचार' व 'तुकाराम महाराजांच्या गाथेची पहिली सरकारी आवृत्ती' (१८७३) प्रकाशित केली.
•
(ब) अयोग्य: 'मराठी लघु व्याकरण' आणि 'महाराष्ट्र भाषेचे व्याकरण' हे ग्रंथ दादोबा पांडुरंग तर्खडकर यांचे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
विष्णुशास्त्री पंडित यांनी २८ जानेवारी १८६६ रोजी 'विधवा विवाह उत्तेजक मंडळ' स्थापन केले आणि स्वतः १८७४ मध्ये कुसुमावती या विधवेशी विवाह करून आदर्श घालून दिला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) - Only (a), (c) and (d).
Analysis:
•
Vishnushastri Parshuram Pandit (1827–1876), celebrated as the 'Ishwar Chandra Vidyasagar of Maharashtra', was a prolific lexicographer, scholar, and social reformer.
•
(a) English and Marathi Dictionary (1865): Compiled by Vishnushastri Pandit.
•
(c) Sanskrit and Maharashtra Dhatu Kosh (1865): Lexicon of Sanskrit roots with Marathi meanings prepared by him.
•
(d) Smritishastra (1868): A scholarly treatise referencing Parashara Smriti to demonstrate scriptural sanction for widow remarriage.
•
He also authored 'Vidhava Vivaha' (1865) and edited the first official critical edition of Sant Tukaram's Gatha (1873).
•
Statement (b) is incorrect: 'Marathi Laghu Vyakaran' and 'Maharashtra Bhasheche Vyakaran' were authored by Dadoba Pandurang Tarkhadkar.
Distractor Analysis:
•
Any combination containing statement (b) is invalid, leaving only option (3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Vishnushastri Pandit founded the 'Society for the Promotion of Widow Remarriage' on 28 January 1866 and married a widow, Kusumavati, in 1874.