अतिश्रमामुळे स्नायुदुखीमध्ये खालीलपैकी कोणते रसायन जबाबदार असते?
EN
Which of the following chemicals is responsible for muscle pain due to overexertion?
योग्य उत्तर: पर्याय १ (लॅक्टीक आम्ल / Lactic acid)
स्पष्टीकरण:
१.
अतिश्रम, कठोर व्यायाम किंवा जलद धावताना स्नायूंना ऑक्सिजनचा पुरेसा पुरवठा होत नाही.
२.
अशा वेळी स्नायू पेशींमध्ये विनॉक्सी श्वसन (Anaerobic Respiration / Lactic Acid Fermentation) घडून येते:
$$\text{ग्लुकोज} \to \text{पायरुवेट} \to \text{लॅक्टिक आम्ल} + \text{ऊर्जा}$$
३.
स्नायूंमध्ये हे लॅक्टिक आम्ल ($C_3H_6O_3$) साचल्यामुळे स्नायू आखडतात आणि तीव्र स्नायुदुखी (Muscle cramps/fatigue) जाणवते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अतिव्यायामामुळे स्नायूंमध्ये लॅक्टिक आम्ल साचल्याने थकवा आणि पेटके (Cramps) येतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (lactic acid)
Explanation:
1.
During strenuous muscular exercise, oxygen demand exceeds supply, shifting muscle metabolism to anaerobic glycolysis.
2.
Pyruvate is reduced to lactic acid ($CH_3CH(OH)COOH$) by lactate dehydrogenase.
3.
The accumulation of lactic acid and concomitant drop in cellular pH causes muscle fatigue, stiffness, and pain.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Muscle cramps during vigorous exercise are caused by the accumulation of lactic acid.