🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Maharashtra Police Constable 2021 (Amravati) 02 April 2023 Official Paper 2021 MEDIUM

खालीलपैकी कोणत्या आयोगास घटनात्मक आयोगाचा दर्जा प्राप्त नाही ?

EN Which of the following Commissions does not have the status of a Constitutional Commission?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
केंद्रीय लोकसेवा आयोग
Central Public Service Commission
B
भारतीय निवडणुक आयोग
Election Commission of India
C
राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग
National Commission for Scheduled Castes
D
राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग
National Human Rights Commission
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) [राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग]

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग आहे

📌 Key Points

• संवैधानिक विरुद्ध वैधानिक संस्था: घटनात्मक संस्था म्हणजे भारताच्या राज्यघटनेने स्थापन केलेल्या संस्था, ज्याचा अर्थ त्यांची निर्मिती आणि अधिकार संविधानातच निर्दिष्ट केले आहेत.
• दुसरीकडे, वैधानिक संस्था संसद किंवा राज्य विधानमंडळांनी पारित केलेल्या विशिष्ट कायद्यांद्वारे किंवा कायद्यांद्वारे स्थापित केल्या जातात.
• राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग हा नंतरच्या श्रेणीत मोडतो - ही एक वैधानिक संस्था आहे जी 1993 च्या मानवी हक्क संरक्षण कायद्याद्वारे तयार केली गेली आहे, थेट संविधानाद्वारे नाही.
• सूचीबद्ध आयोगांची स्थिती: केंद्रीय लोकसेवा आयोग (अनुच्छेद 315), भारतीय निवडणूक आयोग (अनुच्छेद 324) , आणि राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग (अनुच्छेद 338) यांची स्थापना भारतीय राज्यघटनेच्या विशिष्ट कलमांनुसार करण्यात आली आहे. घटनात्मक संस्था.
• दरम्यान, NHRC ची स्थापना संसदेच्या कायद्याद्वारे केली जाते आणि घटनेने थेट प्रदान केलेली नाही, ती घटनात्मक आयोगाचा दर्जा नसलेल्या इतर तीन पर्यायांपासून वेगळे करते.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय 1: 'केंद्रीय लोकसेवा आयोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 2: 'भारतीय निवडणुक आयोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 3: 'राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग' हा पर्याय चुकीचा आहे.
• पर्याय 4 (अचूक उत्तर): 'राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग' हे दिलेल्या प्रश्नाचे योग्य उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 पोलीस भरती परीक्षा टीप: पोलीस भरती सामान्य ज्ञानात महाराष्ट्राचा इतिहास, समाजसुधारक, चालू घडामोडी आणि भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत हक्क या घटकांवर भर द्या.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [National Human Rights Commission]

Explanation:

The correct answer is National Human Rights Commission

📌 Key Points

• Constitutional vs. Statutory Bodies: Constitutional bodies are those established by the Constitution of India, which means their formation and powers are specified in the Constitution itself.
• Statutory bodies, on the other hand, are established by specific statutes or acts passed by the Parliament or state legislatures.
• The National Human Rights Commission falls into the latter category—it is a statutory body created by the Protection of Human Rights Act of 1993, not directly by the Constitution.
• Status of the Listed Commissions: The Central Public Service Commission (Article 315), the Election Commission of India (Article 324), and the National Commission for Scheduled Castes (Article 338) are established under specific articles of the Constitution of India, making them Constitutional bodies.
• Meanwhile, the NHRC's establishment is through an act of Parliament and not provided for directly by the Constitution, distinguishing it from the other three options as the one without Constitutional Commission status.

Distractor Analysis:

• Option 1: 'Central Public Service Commission' is incorrect in this context.
• Option 2: 'Election Commission of India' is incorrect in this context.
• Option 3: 'National Commission for Scheduled Castes' is incorrect in this context.
• Option 4 (Correct Answer): 'National Human Rights Commission' is the correct response according to official examination criteria.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 Police Bharti Exam Tip: In Police Bharti General Knowledge, focus on Maharashtra history, social reformers, current affairs, and Fundamental Rights under the Indian Constitution.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) केंद्रीय लोकसेवा आयोग (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) भारतीय निवडणुक आयोग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) [राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग]**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका
quiz 100 प्रश्न timer 90 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्र पोलीस शिपाई 2021 (अमरावती) 02 April 2023 मूळ प्रश्नपत्रिका' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →