भारतीय राज्यघटनेच्या उद्देशिकेत (Preamble) सर्व नागरिकांसाठी खालीलपैकी कोणत्या स्वातंत्र्यांचा (Liberty) स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे? (अ) विचार स्वातंत्र्य (Liberty of thought) (ब) अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य (Liberty of expression) (क) विश्वास स्वातंत्र्य (Liberty of belief) (ड) श्रद्धा स्वातंत्र्य (Liberty of faith) (इ) उपासना स्वातंत्र्य (Liberty of worship) खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा:
EN
Which of the following dimensions of 'Liberty' are explicitly secured to all citizens in the Preamble of the Constitution of India?
(a) Liberty of thought
(b) Liberty of expression
(c) Liberty of belief
(d) Liberty of faith
(e) Liberty of worship
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - वरील सर्व पाचही स्वातंत्र्य (अ, ब, क, ड आणि इ).
विश्लेषण:
•
संविधानाच्या उद्देशिकेत एकूण ५ प्रकारच्या स्वातंत्र्यांची हमी देण्यात आली आहे:
"विचार, अभिव्यक्ती, विश्वास, श्रद्धा व उपासना यांचे स्वातंत्र्य"
(LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship).
•
हे पाचही प्रकार मूलभूत हक्कांच्या माध्यमातून सुरक्षित करण्यात आले आहेत (विशेषतः कलम १९ आणि कलम २५ ते २८).
•
स्वातंत्र्य, समता आणि बंधुता हे सरनाम्यातील आदर्श १७८९ च्या 'फ्रेंच राज्यक्रांती'कडून (French Revolution) स्वीकारण्यात आले आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्वातंत्र्यांचे पाच प्रकार तोंडपाठ ठेवा:
१.
विचार (Thought)
२.
अभिव्यक्ती (Expression)
३.
विश्वास (Belief)
४.
श्रद्धा (Faith)
५.
उपासना (Worship)
(Mnemonic: TEBFW).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - All five liberties (a, b, c, d, and e).
Analysis:
•
The Preamble textually pledges:
"LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship".
•
Thus, exactly 5 dimensions of liberty are guaranteed:
(a)
Thought
(b)
Expression
(c)
Belief
(d)
Faith
(e)
Worship
•
These liberties are practically enforced via Fundamental Rights under Article 19(1)(a) and Articles 25-28.
•
Origin: The ideals of Liberty, Equality, and Fraternity were borrowed from the French Revolution (1789–1799).
Distractor Evaluation:
•
Options (1), (2), and (3): Incomplete lists of liberties.
•
Option (4): Correctly includes all five.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Count and order of Liberties: Exactly 5 liberties in sequence: Thought -> Expression -> Belief -> Faith -> Worship.