🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2017 MEDIUM

राज्यपालांच्या संबंधात मुख्यमंत्र्यांची खालीलपैकी कोणती कर्तव्ये समाविष्ट आहेत? अ) मंत्रिमंडळाचे सर्व निर्णय राज्यपालांना कळविणे. ब) घटनात्मक तरतूदीनुसार राज्याचे सरकार काम करीत नाही अशी राष्ट्रपतींकडे शिफारस करण्याचा राज्यपालांना सल्ला देणे. क) राज्याच्या प्रशासनासंबंधी राज्यपाल जी माहिती मागतील ती राज्यपालास पुरविणे. ड) राज्य शासनामध्ये नियुक्त्या करतांना राज्यपालास सल्ला देणे. पर्यायी उत्तरे :

EN Which of the following duties of the Chief Minister in relation to the Governor are included? a) To communicate all decisions of the Council of Ministers to the Governor. b) To advise the Governor to recommend to the President that the government of the State cannot be carried on in accordance with constitutional provisions. c) To furnish such information relating to the administration of the State as the Governor may call for. d) To advise the Governor while making appointments in the State Government. Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ, ब, क

a, b, c

ब, क, ड

b, c, d

अ, क, ड

a, c, d

अ, ब, क, ड

a, b, c, d

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय ३ (अ, क, ड) आहे.

• राज्यपालांच्या संबंधात मुख्यमंत्र्यांची कर्तव्ये:

• अ) मंत्रिमंडळाचे सर्व निर्णय राज्यपालांना कळविणे - समाविष्ट आहे: कलम १६७(क) नुसार हे मुख्यमंत्र्यांचे घटनात्मक कर्तव्य आहे.

• ब) घटनात्मक तरतुदीनुसार राज्याचे सरकार काम करीत नाही अशी राष्ट्रपतींकडे शिफारस करण्याचा राज्यपालांना सल्ला देणे - समाविष्ट नाही: राज्यामध्ये राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५६) लागू करण्याची शिफारस करणे हा राज्यपालांचा स्वतंत्र घटनात्मक अधिकार आहे. मुख्यमंत्री कधीही स्वतःचे सरकार बरखास्त करण्याचा असा सल्ला देत नाहीत किंवा हे मुख्यमंत्र्यांचे कर्तव्य नाही.

• क) राज्याच्या प्रशासनासंबंधी राज्यपाल जी माहिती मागतील ती पुरविणे - समाविष्ट आहे: कलम १६७(ख) नुसार हे मुख्यमंत्र्यांचे कर्तव्य आहे.

• ड) राज्य शासनामध्ये नियुक्त्या करताना राज्यपालांना सल्ला देणे - समाविष्ट आहे: महाधिवक्ता (Advocate General), राज्य लोकसेवा आयोगाचे अध्यक्ष व सदस्य (MPSC) इत्यादी महत्त्वाच्या पदांवर नेमणूक करताना मुख्यमंत्री राज्यपालांना सल्ला देतात.

• त्यामुळे मुख्यमंत्र्यांच्या कर्तव्यांमध्ये अ, क आणि ड यांचा समावेश होतो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कलम ३५६ अंतर्गत राष्ट्रपती राजवटीची शिफारस राज्यपाल स्वतःच्या अहवालावरून (विवेकाधिकारात) राष्ट्रपतींना करतात. यामध्ये मुख्यमंत्र्यांचा सल्ला घेतला जात नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct answer is Option 3 (a, c, d).

• Duties of the Chief Minister in Relation to the Governor:

• (a) Communicating all decisions of the Cabinet to the Governor (Included): Mandated by Article 167(a).

• (b) Advising the Governor to recommend President's Rule (NOT INCLUDED): Recommending the imposition of President's Rule under Article 356 (breakdown of constitutional machinery) is the Governor's personal constitutional discretion, not an executive duty of the Chief Minister.

• (c) Furnishing administrative information called for by the Governor (Included): Mandated by Article 167(b).

• (d) Advising the Governor on major appointments (Included): The Chief Minister advises the Governor on constitutional appointments such as the Advocate General, Chairman and members of the State Public Service Commission (MPSC), and State Election Commissioner.

• Hence, items (a), (c), and (d) are included.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Article 356 report generation is an independent, non-ministerial function of the Governor.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अ, ब, क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) ब, क, ड (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) अ, क, ड (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय **३ (अ, क, ड)** आहे.

✗ पर्याय (4) अ, ब, क, ड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ, क, ड' हे असून ते 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन