नेहरूंच्या सामाजिक विकासाच्या संकल्पने मध्ये पुढीलपैकी कोणत्या घटकाचा समावेश नाही ?
EN
Which of the following elements is not included in Nehru's concept of social development?
नेहरूंची सामाजिक विकासाची संकल्पना:
1.
पंडित नेहरूंचे विकासाचे प्रारूप (Nehruvian Model):
•
पर्याय 1: लोकशाही समाजवाद आणि नियोजन आयोगाच्या माध्यमातून पंचवार्षिक योजनांद्वारे नियोजनबद्ध आर्थिक विकास (नेहरूंच्या मॉडेलचा मुख्य गाभा).
•
पर्याय 2: अवजड उद्योग, धरणे ('आधुनिक भारताची मंदिरे'), वैज्ञानिक दृष्टिकोन (Scientific temper) आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा विकास.
•
पर्याय 3: जमीन सुधारणा (जमीनदारी निर्मूलन) करून शेती व ग्रामीण रचनेत परिवर्तन घडवणे.
2.
पर्याय 4: 'सामाजिक बदलाकरिता सत्य आणि अहिंसा' हे तत्त्व महात्मा गांधींच्या (गांधीवादी तत्त्वज्ञान) समाज परिवर्तनाचे मूळ सूत्र आहे; ते नेहरूंच्या आधुनिक, वैज्ञानिक व नियोजनबद्ध विकासाच्या मुख्य मॉडेलचा घटक मानले जात नाही.
म्हणून समाविष्ट नसलेला घटक पर्याय 4 आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पंडित नेहरूंनी भारताच्या मोठ्या धरणांना, संशोधन संस्थांना आणि कारखान्यांना 'आधुनिक भारताची मंदिरे' (Temples of Modern India) म्हटले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Nehru's Concept of Social and Economic Development:
1.
Core Elements of Nehruvian Model:
•
Option 1: Democratic socialism and state-led centralized planning through Five-Year Plans.
•
Option 2: Rapid industrialization, heavy public sector industries, and fostering 'scientific temper'.
•
Option 3: Agrarian transformation through institutional land reforms and community development programmes.
2.
Option 4: 'Truth and Non-violence for social transformation' is the foundational core of Gandhian philosophy, which differed philosophically from Nehru's modern technocratic socialist framework.
Therefore, the element not included in Nehru's conceptual model is Option 4.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Jawaharlal Nehru famously termed multipurpose river dams, steel plants, and scientific laboratories the 'Temples of Modern India'.