प्रतिमेचे वर्णन व वाचन करण्यासाठी पुढीलपैकी कोणता घटक वापरला जात नाही ? अ. कलदर्शक केंद्र ब. वर्णछटा क. छाया ड. आकार
EN
Which of the following elements is NOT used for the description and visual interpretation of an image?
a. Isocenter / Tilt center
b. Tone / Hue
c. Shadow
d. Size
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ)
स्पष्टीकरण:
•
प्रतिमा वाचनाचे मूलभूत घटक (Elements of Visual Image Interpretation):
•
उपग्रह प्रतिमा किंवा हवाई छायाचित्रांचे दृश्य वाचन आणि अर्थनिर्वचन करताना खालील ७ मूलभूत घटकांचा वापर केला जातो:
१.
वर्णछटा / रंग (Tone / Colour - 'ब'): वस्तूच्या परावर्तनाचा फिकट किंवा गडद रंग.
२.
आकार (Size - 'ड'): वस्तूचे आकारमान.
३.
आकृती (Shape): भौमितिक बाह्यरेषा.
४.
छाया (Shadow - 'क'): उंची व त्रिमितीय उठाव दर्शवणारी सावली.
५.
पोत (Texture): पृष्ठभागाचा गुळगुळीत किंवा खडबडीत पोत.
६.
प्रारूप (Pattern): मांडणीची रचना.
७.
स्थान व सहचर्य (Site and Association): भौगोलिक सभोवताल.
•
कलदर्शक केंद्र (Isocenter / Tilt center - 'अ'):
•
हा प्रतिमा वाचनाचा (Interpretation) घटक नसून तो तिरकस हवाई छायाचित्रातील भूमिती आणि मोजणीशी (Photogrammetric Geometry) संबंधित एक तांत्रिक बिंदू आहे (कॅमेरा अक्षाच्या कोनाचा केंद्रबिंदू).
•
म्हणून 'फक्त अ' हा घटक प्रतिमा वाचनासाठी वापरला जात नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
प्रतिमा अर्थनिर्वचनाचे प्राथमिक ते तृतीयक घटक:
•
प्राथमिक स्तर: Tone (रंगछटा).
•
द्वितीयक स्तर: Size (आकार), Shape (आकृती), Texture (पोत).
•
तृतीयक स्तर: Pattern (प्रारूप), Shadow (छाया), Site (स्थान/जागा).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only a)
Explanation:
•
Elements of Visual Image Interpretation:
•
Remote sensing and aerial photo interpretation rely on seven recognized diagnostic elements:
1.
Tone / Colour (b): Relative brightness or chromatic value.
2.
Size (d): Surface dimensions relative to adjacent objects.
3.
Shape: Geometric configuration or profile.
4.
Shadow (c): Reveals profile elevation and vertical relief.
5.
Texture: Frequency of tonal change (fine, medium, coarse).
6.
Pattern: Spatial arrangement of recognizable objects.
7.
Site / Association: Environmental and topographic context.
•
Isocenter / Tilt Center (a):
•
The isocenter is a photogrammetric geometric point where the bisector of the angle of tilt intersects the photograph plane. It is an internal camera calibration/geometric concept, NOT an element of visual photo interpretation.
•
Therefore, only 'a' is not an interpretation element (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Hierarchical Elements of Image Interpretation:
•
Primary order: Tone / Colour
•
Secondary order: Size, Shape, Texture
•
Higher-order / Tertiary: Pattern, Shadow, Site, and Association.