🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान Rajyaseva Mains 2019 MEDIUM

खालीलपैकी कोणती ऊर्जा ही मत्स्यशेती त्याचप्रमाणे सागर शेतीसाठी वापरली जाते?

EN Which of the following energy types/systems is used for pisciculture as well as ocean farming?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
भूस्थानिक ऊर्जा
Geospatial energy
B
पर्यावरण ऊर्जा
Environmental energy
C
बायोमास आणि बायोगॅस ऊर्जा
Biomass and biogas energy
D
समुद्र-औष्णिक ऊर्जा
Ocean thermal energy (OTEC)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) भूस्थानिक ऊर्जा (Geospatial energy)

सविस्तर विश्लेषण:

• सागरी शेती (Ocean farming / Mariculture) आणि मत्स्यशेती (Pisciculture) यांच्या प्रभावी व्यवस्थापनासाठी, सागरी तापमान, पाण्याचे प्रवाह, क्लोरोफिलचे प्रमाण व संभाव्य मासेमारी क्षेत्रे (Potential Fishing Zones - PFZ) निश्चित करण्यासाठी भूस्थानिक तंत्रज्ञान व माहिती प्रणाली (Geospatial energy / GIS & Remote sensing applications) चा वापर केला जातो.
• समुद्र-औष्णिक ऊर्जा रूपांतरण (Ocean Thermal Energy Conversion - OTEC) प्रणालीतील खोल समुद्रातून उपसलेले पोषकद्रव्यांनी समृद्ध थंड पाणी देखील मत्स्यशेती आणि एक्रोपोनिक्ससाठी वापरले जाते, परंतु आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (१) हे उत्तर ग्राह्य धरले गेले आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतामध्ये 'इंडियन नॅशनल सेंटर फॉर ओशन इन्फॉर्मेशन सर्व्हिसेस' (INCOIS, हैदराबाद) हे उपग्रह रिमोट सेन्सिंग व भूस्थानिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून मच्छीमारांसाठी 'संभाव्य मासेमारी क्षेत्र' (PFZ) विषयक दररोज सल्लामसलत जारी करते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Geospatial energy

Detailed Analysis:

• Geospatial data, satellite remote sensing, and ocean environmental modeling (Geospatial systems) are utilized extensively to monitor ocean parameters, chlorophyll concentration, sea surface temperature, and map Potential Fishing Zones (PFZ) for pisciculture and open-ocean aquaculture.
• While deep seawater discharge from Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC) can also support mariculture, as per the official answer key, Option (1) Geospatial energy is designated as the correct response.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In India, the Indian National Centre for Ocean Information Services (INCOIS), Hyderabad, uses satellite geospatial data to provide daily advisories on Potential Fishing Zones (PFZ) to coastal fishermen, significantly boosting catch per unit effort.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) भूस्थानिक ऊर्जा (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (1) भूस्थानिक ऊर्जा (Geospatial energy)
⚠️ पर्याय (2) पर्यावरण ऊर्जा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) बायोमास आणि बायोगॅस ऊर्जा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) समुद्र-औष्णिक ऊर्जा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जीवशास्त्र, मानवी आरोग्य व पोषण विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भौतिकशास्त्र व रसायनशास्त्र मूलभूत संकल्पना विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयांतर्गत 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान विषयातील 'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'ऊर्जा संसाधने, अपारंपरिक ऊर्जा व भारताचे आण्विक धोरण' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →