अचूक उत्तर: पर्याय (२) उमेदवारांचे नामांकन करणे
स्पष्टीकरण:
निवडणूक आयोगाची कार्ये आणि उमेदवारांचे नामांकन:
•
उमेदवारांचे नामांकन करणे (Nomination of candidates): हे कार्य निवडणूक आयोगाचे नाही! उमेदवार स्वतः (अपक्ष म्हणून) किंवा राजकीय पक्षांच्या वतीने निवडणुकीसाठी आपला उमेदवारी अर्ज (नामांकन) दाखल करतात. निवडणूक आयोग केवळ अर्जांची छाननी (Scrutiny) करतो आणि अर्ज वैध की अवैध ठरवतो; आयोग स्वतः उमेदवारांचे नामांकन करत नाही.
•
निवडणूक आयोगाची प्रमुख कार्ये (कलम ३२४):
•
मतदार यादी तयार करणे व अद्ययावत करणे (पर्याय १).
•
मतदारांच्या सोयीसाठी मतदान केंद्रे स्थापन करणे (पर्याय ३).
•
निवडणुकीत निष्पक्षतेसाठी आदर्श आचारसंहिता (MCC) लागू करणे व अंमलबजावणी करणे (पर्याय ४).
•
राजकीय पक्षांना मान्यता देणे व निवडणूक चिन्हे वाटप करणे.
त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (२) उमेदवारांचे नामांकन करणे आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप: उमेदवारांचे नामांकन राजकीय पक्ष किंवा उमेदवार स्वतः करतात, निवडणूक आयोग नव्हे. निवडणूक आयोग उमेदवारी अर्जांची छाननी करतो, चिन्ह वाटप करतो, मतदार याद्या तयार करतो आणि आचारसंहिता लागू करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Nomination of candidates
Explanation:
Functions of the Election Commission vs Nomination of Candidates:
•
Nomination of candidates: This is NOT a function of the Election Commission! Candidates are nominated by political parties or file nomination papers independently as non-party candidates. The Election Commission (via the Returning Officer) merely scrutinizes nomination papers to determine their statutory validity; it never nominates candidates.
•
Core statutory and constitutional functions of ECI (Article 324 & RPA):
•
Preparation and periodic revision of electoral rolls (Option 1).
•
Establishment of polling stations and polling booths (Option 3).
•
Enforcement of the Model Code of Conduct (Option 4).
•
Registration of political parties and allotment of election symbols.
Therefore, the correct answer is Option (2) Nomination of candidates.
📌 MPSC Exam Tip: Candidates are nominated by political parties or themselves. The ECI scrutinizes nominations, prepares electoral rolls, sets up polling booths, and enforces the Model Code of Conduct.
