खालीलपैकी कोणते एक पुनर्नवीकरण ऊर्जा संसाधनाचे उदाहरण आहे ?
EN
Which of the following is an example of a renewable energy resource?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (भूऔष्मिक ऊर्जा / Geothermal energy)
सविस्तर विश्लेषण:
ऊर्जा संसाधनांचे वर्गीकरण:
1.
पुनर्नवीकरणीय ऊर्जा (Renewable / शाश्वत ऊर्जा): ज्या ऊर्जा स्रोतांचा वापर केल्याने ते कधीही संपत नाहीत आणि निसर्गात त्यांचे सातत्याने पुनरुत्पादन होते, त्यांना पुनर्नवीकरणीय ऊर्जा म्हणतात.
•
भू-औष्णिक ऊर्जा (Geothermal Energy): पृथ्वीच्या पोटातील तप्त लाव्हा व खडकांमधील उष्णतेचा वापर करून निर्माण केली जाणारी वाफ व वीज (उदा. मणिकरण - हिमाचल प्रदेश, पूगा व्हॅली - लडाख). हा अक्षय आणि अविरत चालणारा स्रोत आहे.
2.
अपुनर्नवीकरणीय ऊर्जा (Non-Renewable / पारंपरिक जीवाश्म इंधने):
•
दगडी कोळसा (Coal)
•
खनिज तेल / पेट्रोलियम (Petroleum)
•
नैसर्गिक वायू (Natural Gas)
हे लाखो वर्षांच्या भूगर्भीय प्रक्रियेतून बनलेले जीवाश्म इंधन (Fossil fuels) असून त्यांचा साठा मर्यादित आहे आणि वापरामुळे ते नष्ट होतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील पहिली भू-औष्णिक वीज निर्मिती योजना ओएनजीसी (ONGC) द्वारे लडाखमधील पूगा व्हॅली (Puga Valley) येथे उभारली जात आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Geothermal energy)
Detailed Analysis:
Renewable vs. Non-Renewable Energy:
1.
Renewable Energy (Geothermal): Geothermal energy harnesses the perpetual, radioactive-decay generated thermal heat from the Earth's interior mantle and crust (hot dry rocks, steam, and hydrothermal reservoirs). It is naturally replenished and virtually inexhaustible over human timescales.
2.
Non-Renewable Fossil Fuels (Coal, Petroleum, Natural Gas): Formed from ancient decomposed biomass over hundreds of millions of years under high pressure and heat. Their reserves are finite and their depletion rate vastly outpaces natural geological formation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India's premier geothermal energy pilot projects are situated in the Puga Valley (Ladakh) and Manikaran (Himachal Pradesh).