खालीलपैकी कोणते लोकशाही समाजवादाचे वैशिष्ट्य नाही?
EN
Which of the following is not a characteristic of democratic socialism?
योग्य उत्तर: पर्याय (4) खाजगी मालमत्तेचे पूर्णपणे निर्मूलन
स्पष्टीकरण:
•
लोकशाही समाजवाद (Democratic Socialism):
•
भारताने स्वीकारलेला समाजवाद हा 'मार्क्सवादी किंवा साम्यवादी समाजवाद' नसून 'लोकशाही समाजवाद' आहे (पंडित नेहरूंनी पुरस्कार केलेली मिश्र अर्थव्यवस्था).
•
लोकशाही समाजवादाची वैशिष्ट्ये:
•
पर्याय 1: लोकशाही मूल्यांवर (निवडणुका, मूलभूत हक्क, कायद्याचे राज्य) दृढ विश्वास असतो.
•
पर्याय 2: दारिद्र्य आणि शोषणाचे निर्मूलन करणे हे मुख्य ध्येय असते.
•
पर्याय 3: आर्थिक विषमता कमी करणे आणि संपत्तीचे न्याय्य वाटप करणे हे उद्दिष्ट असते.
•
वैशिष्ट्य नसलेला घटक (पर्याय 4):
•
लोकशाही समाजवादामध्ये 'खाजगी मालमत्तेचे पूर्णपणे निर्मूलन' केले जात नाही, तर खाजगी मालमत्ता व उद्योगांना सार्वजनिक क्षेत्रासह सहअस्तित्वात राहू दिले जाते (मिश्र अर्थव्यवस्था).
•
खाजगी मालमत्तेचे संपूर्ण निर्मूलन हे 'साम्यवाद' (Authoritarian Communism) चे वैशिष्ट्य आहे, लोकशाही समाजवादाचे नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
लोकशाही समाजवाद: सार्वजनिक आणि खाजगी क्षेत्राचे सह-अस्तित्व (मिश्र अर्थव्यवस्था).
•
खाजगी मालमत्तेचे समूळ उच्चाटन केवळ साम्यवादात (Marxist Socialism/Communism) असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Complete abolition of private property
Explanation:
•
Tenets of Democratic Socialism:
•
Democratic socialism (as enshrined in the Indian Preamble and championed by Jawaharlal Nehru) seeks to achieve socialist ends through democratic, peaceful, and constitutional means.
•
It stands on the foundation of a mixed economy where the state sector and private enterprise co-exist.
•
Key goals include democratic freedoms, poverty eradication, public provision of healthcare/education, and reduction of income inequalities.
•
Why Option 4 is NOT a Feature:
•
Democratic socialism does NOT abolish private property. It recognizes private ownership and enterprise while regulating them to prevent monopolies and social exploitation.
•
The complete abolition of private property and state ownership of all means of production is the hallmark of revolutionary/authoritarian Communism, not democratic socialism.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Democratic Socialism supports a mixed economy with private property rights, whereas orthodox Communism demands the complete abolition of private property.