खालीलपैकी कोणते वैशिष्ट्य हे भारतीय अर्थव्यवस्थेचे वैशिष्ट्य **नाही**?
EN
Which of the following is **NOT** a feature of the Indian economy?
योग्य उत्तर कृषी क्षेत्राची प्रति हेक्टरी उत्पादकता अत्यंत जास्त असणे (पर्याय ४) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
पर्याय ४ हे वैशिष्ट्य का नाही?
•
भारतीय शेतीचे प्रमुख वास्तव हे आहे की, जगातील प्रमुख देशांच्या (उदा. चीन, अमेरिका, जपान) तुलनेत भारताची प्रति हेक्टरी कृषी उत्पादकता (Per-hectare yield) अत्यंत कमी आहे.
•
लहान आणि विखुरलेली शेतजमीन, पावसावरील अवलंबित्व, जुनी तंत्रज्ञान पद्धती आणि छुप्या बेरोजगारीमुळे (Disguised Unemployment) उत्पादकता मंद राहिली आहे.
2.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय १, २ आणि ३ हे तिन्ही भारतीय अर्थव्यवस्थेचे प्रत्यक्ष वास्तव आणि प्रमुख दोष आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतीय कृषीची मुख्य वैशिष्ट्ये:
•
दरडोई व प्रति हेक्टरी कमी उत्पादकता.
•
छुपी किंवा प्रच्छन्न बेरोजगारी (Disguised Unemployment).
•
मान्सूनवर अति-अवलंबित्व (शेती हा 'मान्सूनचा जुगार' मानला जातो).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Exceptionally high per-hectare agricultural productivity (Option 4).
Detailed Analysis:
1.
Why Option 4 is NOT a feature:
•
A fundamental structural handicap of Indian agriculture is its low per-hectare yield across food grains and commercial crops relative to global standards (e.g., China, Vietnam, USA).
•
Sub-division and fragmentation of landholdings, monsoon dependency, inadequate mechanization, and disguised unemployment depress productivity.
2.
Distractor Analysis:
•
Inadequacy of physical infrastructure, slow structural transition into secondary manufacturing, and deficit in human development metrics are standard recognized features of India's developing economy.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Structural characteristics of Indian agriculture:
•
Low per hectare and per worker productivity.
•
Preponderance of small and marginal operational landholdings (>86%).
•
Extensive presence of disguised unemployment.