🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) BHC 2024 MEDIUM

खालीलपैकी कोणता वेदाचा भाग नाही?

EN Which of the following is not a part of the Vedas?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ब्राह्मण
Brahmin
B
संहिता
sanmhita
C
उपनिषद
Upanishads
D
पुराण
Puranas
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय 4 (पुराण)

### 📚 वस्तुनिष्ठ संदर्भ व सविस्तर स्पष्टीकरण:

• मुख्य तथ्य: 'खालीलपैकी कोणता वेदाचा भाग नाही?' या संदर्भात अधिकृत व वस्तुनिष्ठ माहितीनुसार अचूक उत्तर 'पुराण' हे आहे.
• पुराणे वेदांचा भाग नाहीत, कारण ती प्राचीन भारतीय ग्रंथांच्या एका वेगळ्या श्रेणीत येतात.
• वेदांमध्ये चार मुख्य ग्रंथ आहेत: ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद आणि अथर्ववेद, जे हिंदू धर्माचे प्राथमिक धर्मग्रंथ मानले जातात.
• पुराणे ही पौराणिक कथा, दंतकथा आणि परंपरांचा संग्रह आहे, जी प्राचीन भारताचे सांस्कृतिक आणि धार्मिक ज्ञान जपण्यासाठी लिहिली गेली आहेत.

### 🔍 इतर पर्यायांचे वस्तुनिष्ठ विश्लेषण:

• ब्राह्मण: या पर्यायाचा संदर्भ दिलेल्या प्रश्नाच्या मुख्य तथ्याशी जुळत नाही.
• संहिता: या पर्यायाचा संदर्भ दिलेल्या प्रश्नाच्या मुख्य तथ्याशी जुळत नाही.
• उपनिषद: या पर्यायाचा संदर्भ दिलेल्या प्रश्नाच्या मुख्य तथ्याशी जुळत नाही.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल (Peon/Hamal) परीक्षेत महाराष्ट्राचा इतिहास, भूगोल, सामान्य विज्ञान, मूलभूत नागरीशास्त्र आणि मूलभूत मराठी व इंग्रजी व्याकरण यावर थेट वस्तुनिष्ठ प्रश्न विचारले जातात. अचूक वस्तुनिष्ठ तथ्यांची उजळणी गुण मिळवण्यासाठी अत्यंत आवश्यक आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (पुराण)

### 📚 Core Concept & Detailed Factual Context:

• Primary Fact: In the context of *'खालीलपैकी कोणता वेदाचा भाग नाही?'*, the factually established correct answer is 'पुराण'.
• Brahmin: The term "Brahmin" refers to a member of the priestly class in the Varna system of ancient India. Brahmins were traditionally responsible for performing rituals, teaching the Vedas, and preserving sacred knowledge. It is not a part of the Vedas but is associated with the socio-religious structure of Vedic society.
• Samhita: The Samhitas are the primary and oldest portions of the Vedas. They are collections of hymns, prayers, and mantras that were chanted during various rituals and sacrifices. Each of the four Vedas (Rigveda, Samaveda, Yajurveda, Atharvaveda) has its own Samhita.
• Upanishads: The Upanishads are philosophical texts that form the concluding part of the Vedic literature. They are considered Vedanta (the end of the Vedas) and focus on metaphysical and spiritual concepts such as Brahman (the ultimate reality) and Atman (the soul). They are part of the Shruti literature.

### 🔍 Option-by-Option Breakdown:

• ब्राह्मण: Does not correspond to the specific factual condition set forth in the question premise.
• संहिता: Does not correspond to the specific factual condition set forth in the question premise.
• उपनिषद: Does not correspond to the specific factual condition set forth in the question premise.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In Bombay High Court Peon & Hamal exams, direct objective questions are asked on Maharashtra geography, general science, basic civics, history, and fundamental grammar. Regular practice of previous shift papers ensures maximum accuracy.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) ब्राह्मण (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) संहिता (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) उपनिषद (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) पुराण (अचूक उत्तर): अचूक उत्तर: पर्याय 4 (पुराण)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'मुंबई उच्च न्यायालय शिपाई/हमाल अधिकृत पेपर (१२ फेब्रुवारी २०२४ सत्र ३)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →