खालीलपैकी कोणता पर्याय 'संमिश्र' (Alloy) नसून एक शुद्ध रासायनिक मूलद्रव्य (Pure Element) आहे?
EN
Which of the following is NOT an alloy, but rather a pure chemical element?
योग्य उत्तर पर्याय (२) चांदी (Silver) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
संमिश्र (Alloy): दोन किंवा अधिक धातूंचे अथवा धातू व अधातूंचे समांगी मिश्रण (Homogeneous mixture) म्हणजे संमिश्र होय.
•
चांदी (Silver - Ag, अ.क्र. ४७): हे एक शुद्ध रासायनिक मूलद्रव्य (Pure Element) आहे, संमिश्र नाही.
•
इतर तिन्ही पर्याय मानवनिर्मित संमिश्रे आहेत:
•
सोल्डर (Solder): शिसे (Lead - Pb ~५०%) आणि कथील (Tin - Sn ~५०%) यांचे संमिश्र, ज्याचा द्रवणांक कमी असल्यामुळे विजेच्या तारा जोडण्यासाठी वापरतात.
•
कांस्य / ब्राँझ (Bronze): तांबे (Copper - Cu ~९०%) आणि कथील (Tin - Sn ~१०%) यांचे संमिश्र.
•
पितळ / ब्रास (Brass): तांबे (Copper - Cu ~७०%) आणि जस्त (Zinc - Zn ~३०%) यांचे संमिश्र.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १, ३ आणि ४ हे संमिश्रांचे प्रकार असल्याने विचारलेल्या प्रश्नानुसार ते अयोग्य ठरतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
एमपीएससीमध्ये वारंवार विचारली जाणारी संमिश्रे व त्यांचे घटक धातू:
•
पितळ (Brass): तांबे ($Cu$) + जस्त ($Zn$)
•
कांस्य (Bronze): तांबे ($Cu$) + कथील ($Sn$)
•
सोल्डर (Solder): शिसे ($Pb$) + कथील ($Sn$)
•
स्टेनलेस स्टील: लोह ($Fe$) + क्रोमियम ($Cr$) + निकेल ($Ni$) + कार्बन ($C$)
•
जर्मन सिल्व्हर: तांबे ($Cu$) + जस्त ($Zn$) + निकेल ($Ni$) — (महत्त्वाचे: यात चांदी नसते!).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) Silver.
Explanation:
•
An alloy is a homogeneous mixture of two or more metals, or a metal and a non-metal, blended in molten state.
•
Silver ($Ag$, atomic number 47): A fundamental pure chemical transition element, NOT an alloy.
•
The remaining three options are standard commercial alloys:
•
Solder: Alloy composed of Lead ($Pb$, ~50%) and Tin ($Sn$, ~50%), characterized by a low melting point for joining electrical components.
•
Bronze: Alloy composed of Copper ($Cu$, ~88–90%) and Tin ($Sn$, ~10–12%).
•
Brass: Alloy composed of Copper ($Cu$, ~70%) and Zinc ($Zn$, ~30%).
Distractor Analysis:
•
Options 1, 3, and 4 are all true alloys, making them incorrect choices for this question.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key alloy compositions tested regularly in MPSC:
•
Brass: Copper ($Cu$) + Zinc ($Zn$)
•
Bronze: Copper ($Cu$) + Tin ($Sn$)
•
Solder: Lead ($Pb$) + Tin ($Sn$)
•
Stainless Steel: Iron ($Fe$) + Chromium ($Cr$) + Nickel ($Ni$) + Carbon ($C$)
•
German Silver: Copper ($Cu$) + Zinc ($Zn$) + Nickel ($Ni$) — Notice: It contains ZERO silver!