खालीलपैकी कोणता नागरी वस्तीचा आकृतीबंध नाही ?
EN
Which of the following is NOT an urban settlement pattern?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (विस्कळीत) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
नागरी वस्त्यांचे आकृतीबंध (Urban Settlement Patterns):
•
नागरी वस्त्या या नेहमी केंद्रित, सुनियोजित आणि दाट लोकवस्तीच्या असतात.
•
नागरी वस्त्यांमध्ये बुद्धीबळाच्या पटासारखा / ग्रिडायरन (Chessboard), वर्तुळाकृती (Circular) आणि रेषाकृती (Linear) असे विशिष्ट नियोजनबद्ध आकृतीबंध आढळतात (उदा. चंदीगड हे ग्रिडायरन आहे).
•
विस्कळीत / विखुरलेला (Dispersed) आकृतीबंध हा ग्रामीण, डोंगराळ व शेतजमिनीच्या भागाचे वैशिष्ट्य आहे; तो नागरी वस्तीचा आकृतीबंध असू शकत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
नागरी वस्त्या या स्वरूपतः पुंजीकृत/केंद्रीत (Nucleated) असतात, तर विस्कळीत वस्त्या या केवळ ग्रामीण भागात आढळतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 3 (Dispersed / Fragmented pattern).
Explanation:
•
Urban Settlement Morphologies:
•
Urban areas are characteristically nucleated, high-density agglomerations.
•
Common urban structural patterns include Chessboard/Gridiron (e.g. planned cities like Chandigarh), Circular/Concentric (e.g. Connaught Place, New Delhi), and Linear (e.g. port corridors).
•
A Dispersed/Fragmented pattern is unique to rural, mountainous, and agricultural settings with isolated farmsteads; it is antithetical to urban morphology.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Urban settlements are fundamentally nucleated/clustered; dispersed settlements are strictly a rural phenomenon.