भारतातील प्रमुख कुटीर उद्योगात खालीलपैकी कोणता उद्योग समाविष्ट होत नाही? 1: हातमाग कापड उद्योग 2: रेशीम उद्योग 3: काच बनविण्याचा उद्योग 4: लोकर व लोकरी कपडे
EN
Which of the following is NOT included among the major cottage industries in India?
1: Handloom cloth industry
2: Silk industry
3: Glass manufacturing industry
4: Wool and woollen garments
'काच बनवण्याचा उद्योग' (Glass manufacturing industry - पर्याय 3) हा कुटीर उद्योगात समाविष्ट होत नाही.
•
कुटीर उद्योग (Cottage Industry): हे कारागीर आपल्या घरातच कुटुंबातील सदस्यांच्या मदतीने आणि पारंपरिक साधनांनी चालवणारे छोटे उद्योग असतात (उदा. हातमाग कापड, रेशीम विणकाम, मातीची भांडी, घोंगडी/लोकरीचे कपडे, बांबूकाम).
•
काच निर्मिती उद्योग (उदा. फिरोजाबादच्या बांगड्या व काच कारखाने) हा उच्च तापमान भट्ट्या, रसायने, बाहेरील कामगार आणि मोठ्या भांडवलाची गरज असलेला कारखाना / लघु ते मध्यम उद्योग (Small/Medium Scale Factory Industry) आहे, पारंपरिक कुटीर उद्योग नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
खादी आणि ग्रामोद्योग आयोग (KVIC) ची स्थापना संसदेच्या कायद्यान्वये 1956 मध्ये झाली असून तो कुटीर उद्योगांना प्रोत्साहन देणारी प्रमुख संस्था आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The Glass manufacturing industry (Option 3) is NOT a cottage industry.
•
Cottage Industries: Household-based traditional artisan enterprises organized without hired labor, utilizing simple hand-tools (e.g., handloom weaving, sericulture reeling, pottery, coir, and wool weaving).
•
Glass manufacturing involves industrial melting furnaces, specialized chemicals, capital-intensive machinery, and factory floor labor, placing it in the small/medium manufacturing factory sector.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Khadi and Village Industries Commission (KVIC), established under an Act of Parliament in 1956, is the apex agency promoting village and cottage crafts.