खालीलपैकी कोणता कारकजीव गव्हावरील तांबेरा रोगासाठी कारणीभूत आहे?
EN
Which of the following is the causal organism of Wheat Rust disease?
पक्सिनिया ग्रामीणी ट्रिटीकाय हा योग्य पर्याय आहे.
स्पष्टीकरण:
•
गहू, पानांचा तांबेरा (तपकिरी तांबेरा किंवा नारिंगी तांबेरा म्हणूनही ओळखला जातो), पट्टे तांबेरा (सामान्यतः पिवळा तांबेरा म्हणून ओळखला जातो), आणि खोड तांबेरा (सामान्यत: काळ्या खोडाचा काळा तांबेरा म्हणून ओळखला जातो) असे तीन वेगवेगळे तांबेरा रोग आहेत.
•
तांबेरा रोग हे जगभरातील गहू आणि इतर तृणधान्य पिकांमध्ये सर्वात आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण बुरशीजन्य रोगांचे प्रतिनिधित्व करतात आणि ते गहू पिकणाऱ्या प्रदेशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पसरले जातात.
•
गव्हावरील तांबेऱ्यामुळे पिकांचे उत्पादन कमी होते.
•
त्यांचा प्रसार हवा आणि बियांद्वारे होतो.
•
सूक्ष्मजंतूंना मारणारी रसायने वापरून ते नियंत्रित केले जाऊ शकतात.
•
गव्हाचा तांबेरा हा बुरशीमुळे (जसे की पक्सिनिया ग्रामीणी किंवा पक्सिनिया ट्रिटिसिना.) होणारा विनाशकारी बुरशीजन्य रोग आहे.
•
बुरशी हा एक सदापरजीवी आहे जोपर्यंत संक्रमित पानांची ऊती जिवंत राहते तोपर्यंत संसर्गजन्य युरिडिनिओ बीजाणु तयार करण्यास सक्षम असते.
•
समशीतोष्ण प्रदेशात रोगकारक जास्त हिवाळा घेत असल्याने, ते हिवाळ्यातील गव्हासाठी हानिकारक आहे.
•
संसर्गामुळे उत्पादनात 20% पर्यंत नुकसान होऊ शकते, जे बुरशीला पोसणाऱ्या पानांमुळे वाढते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
गव्हावरील तांबेरा रोग (Black Stem Rust of Wheat): 'पक्सिनिया ग्रामिनिस ट्रिटिसाय' (Puccinia graminis f. sp. tritici) या बुरशीमुळे/कवकामुळे होतो. डॉ. के. सी. मेहता यांनी भारतातील गव्हावरील तांबेऱ्याच्या जीवनचक्राचा शोध लावला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct option is** Puccinia graminis tritici.
EXPLANATION:**
•
There are three different rust diseases that affect wheat, leaf rust (also known as brown rust or orange rust), stripe rust (commonly known as yellow rust), and stem rust (commonly referred to as black rust of black stem rust).
•
Rust diseases represent the most economically significant fungal diseases in wheat and other cereal crops worldwide, and they are widely distributed across wheat-growing regions.
•
Rust of wheat disease reduces the yield of crops.
•
Their mode of transmission is through air and seeds.
•
They can be controlled by using chemicals that kill the microbes.
•
Wheat rust is a destructive fungal disease of wheat caused by a fungus (such as Puccinia graminis or Puccinia triticina.).
•
The fungus is an obligate parasite capable of producing infectious urediniospores as long as infected leaf tissue remains alive
•
Because the pathogen overwinters in temperate zones, it is damaging to winter wheat.
•
Infections can cause up to a 20% yield loss, which is exacerbated by dying leaves that feed the fungus.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Wheat stem rust (black rust) is caused by the obligate fungal pathogen Puccinia graminis tritici. Dr. K. C. Mehta elucidated the recurring cycle of wheat rust in the Indian plains.