योग्य उत्तर: पर्याय (4) (a) आणि (d) फक्त.
स्पष्टीकरण:
•
स्वयं सहाय्यता गट (Self-Help Groups - SHGs):
•
(a) अल्प बचतीचा प्रसार करणे: सदस्यांमध्ये नियमित बचतीची सवय लावणे आणि त्यांची लहान लहान बचत एकत्र करणे हा SHG चा प्राथमिक उद्देश आहे.
•
(b) मोठ्या रकमेची कर्जे वितरीत करणे (चूक): बचत गट हे मोठ्या रकमेची कर्जे देत नाहीत, तर सदस्यांच्या तातडीच्या गरजेसाठी लहान रकमेची कर्जे देतात.
•
(c) उत्पादक घटकांची वाटप करणे (चूक): उत्पादक घटकांचे थेट वाटप करणे हा बचत गटांचा मुख्य हेतू नाही.
•
(d) अल्प प्रमाणावर कर्जे देणे (छोट्या रकमेची): बचत गट सदस्यांना अल्प मुदतीची व कमी रकमेची सूक्ष्मकर्जे (Micro-credit) अतिशय सुलभ अटींवर उपलब्ध करून देतात.
•
त्यामुळे (a) आणि (d) ही बचत गटांची मुख्य उद्दिष्टे आहेत.
भारतात 1992 मध्ये नाबार्डने 'एसएचजी-बँक लिंकेज प्रोग्राम' (SHG-Bank Linkage Programme) सुरू केला, ज्यामुळे भारतातील मायक्रोफायनान्स चळवळीला मोठे पाठबळ मिळाले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) (a) and (d) only.
Explanation:
•
Objectives of Self-Help Groups (SHGs):
•
(a) Promoting thrift and small savings: Mobilizing voluntary micro-savings regularly among poor rural members is the foundational objective of any SHG.
•
(b) Disbursing large loans (Incorrect): SHGs specialize in microcredit, not large commercial borrowing.
•
(c) Allocating factors of production (Incorrect): Allocation of production factors is not the core mandate of microfinance SHGs.
•
(d) Disbursing small collateral-free loans: Providing tiny emergency and consumption loans to members from their pooled savings at reasonable interest rates.
•
Therefore, statements (a) and (d) correctly summarize the primary functions of SHGs.
NABARD pioneered the SHG-Bank Linkage Programme (SBLP) in 1992 based on the recommendations of the S. K. Kalia Committee, revolutionizing financial inclusion in India.
