खालीलपैकी कोणते भारतातील एकमेव मिश्र (नैसर्गिक व सांस्कृतिक) युनेस्को जागतिक वारसा ठिकाण आहे?
EN
Which of the following is the only Mixed (Natural and Cultural) UNESCO World Heritage Site in India?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (कांचनगंगा राष्ट्रीय उद्यान)
स्पष्टीकरण:
•
कांचनगंगा राष्ट्रीय उद्यान (Khangchendzonga National Park):
•
स्थान: सिक्कीम राज्यात स्थित.
•
२०१६ मध्ये युनेस्कोने (UNESCO) याला भारताचे एकमेव 'मिश्र' (नैसर्गिक आणि सांस्कृतिक - Mixed) जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केले.
•
नैसर्गिक मूल्य: कांचनगंगा हे जगातील ३ रे सर्वोच्च शिखर (८,५८६ मी), हिमनद्या, जैवविविधता आणि दुर्मीळ वन्यजीव (उदा. हिमबिबट्या, कस्तुरी मृग, लाल पांडा).
•
सांस्कृतिक मूल्य: तिबेटी बौद्ध धर्म आणि स्थानिक लेपचा संस्कृतीत हे पवित्र भूमी (Denzong) मानले जाते.
•
इतर पर्याय:
•
राजस्थानमधील पर्वतीय किल्ले व भीमबेटका: सांस्कृतिक स्थळे.
•
केओलादेव: नैसर्गिक स्थळ.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतातील युनेस्को जागतिक वारसा स्थळे:
•
एकूण: ४३ (२०२४ पर्यंत)
•
सांस्कृतिक (Cultural): ३५
•
नैसर्गिक (Natural): ७
•
मिश्र (Mixed): १ (कांचनगंगा राष्ट्रीय उद्यान, २०१६).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Khangchendzonga National Park)
Explanation:
•
Khangchendzonga National Park:
•
Located in Sikkim, centered around Mount Khangchendzonga (8,586 m), the world's third highest peak.
•
Inscribed on the UNESCO World Heritage List in 2016 as India's only 'Mixed' (combining both natural and cultural heritage) World Heritage Site.
•
Natural criteria: Spectacular alpine topography, glaciers, pristine valleys, and endangered biodiversity (Snow Leopard, Red Panda, Musk Deer).
•
Cultural criteria: Sacred mountain landscape deeply revered in Tibetan Buddhism and indigenous Lepcha spiritual traditions.
•
Other Sites:
•
Hill Forts of Rajasthan and Bhimbetka: Cultural sites.
•
Keoladeo National Park: Natural site.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
UNESCO World Heritage Sites in India:
•
Total: 43 sites (as of 2024).
•
Cultural: 35
•
Natural: 7
•
Mixed: Only 1 (Khangchendzonga National Park, Sikkim).