वित्तीय व्यवस्थेत रोखतेवर प्रभाव टाकणारा, खालीलपैकी कोणता/ कोणते नवीनतम उपाय रिझर्व्ह बँकेने प्रारंभ केला आहे/आहेत? अ) मुद्रा बाजार संयुक्त निधी ( Money Market Mutual Fund) ब) मुद्रा रेपो (Reverse Repo) क)रोखता समायोजन सुविधा ( Liquidity Adjustment Facility) ड) सीमांत स्थायी सुविधा ( Marginal Standing Facility) पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following is/are the latest measure(s) introduced by the Reserve Bank affecting liquidity in the financial system? a) Money Market Mutual Fund b) Reverse Repo c) Liquidity Adjustment Facility d) Marginal Standing Facility Alternative Answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (फक्त ड)
सविस्तर विश्लेषण:
•
वित्तीय प्रणालीतील रोखतेचे नियमन करण्यासाठी दिलेल्या पर्यायांपैकी रिझर्व्ह बँकेने प्रारंभ केलेला सर्वात 'नवीनतम उपाय' म्हणजे 'सीमांत स्थायी सुविधा' (Marginal Standing Facility - MSF) हा आहे.
•
या उपायांचा कालानुक्रम:
१.
मुद्रा बाजार संयुक्त निधी (MMMF): १९९२ मध्ये सुरू झाले.
२.
रोखता समायोजन सुविधा (LAF): जून २००० मध्ये नरसिंहम समितीच्या शिफारशीवरून सुरू झाली.
३.
रिव्हर्स रेपो (Reverse Repo): २००० च्या दशकात LAF चा भाग म्हणून विकसित झाला.
४.
सीमांत स्थायी सुविधा (MSF): रिझर्व्ह बँकेने मे २०११ (२०११-१२ च्या पतधोरणात) सुरू केली.
•
MSF अंतर्गत बँका आणीबाणीच्या परिस्थितीत SLR कोट्यातील सरकारी रोखे गहाण ठेवून एका दिवसासाठी रेपो दरापेक्षा जास्त दराने कर्ज घेऊ शकतात.
त्यामुळे 'फक्त ड' हा सर्वात नवीनतम उपाय आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MSF दर हा नेहमी रेपो दरापेक्षा जास्त असतो आणि तो रिझर्व्ह बँकेच्या व्याजदर कॉरिडॉरची (Policy Corridor) उच्च मर्यादा निश्चित करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Only d - Marginal Standing Facility)
Detailed Analysis:
•
The chronological introduction of the listed liquidity management tools:
•
Money Market Mutual Funds (MMMF): Introduced in 1992.
•
Liquidity Adjustment Facility (LAF): Introduced in June 2000 following the Narasimham Committee recommendations.
•
Reverse Repo: Operationalized under LAF in 2000.
•
Marginal Standing Facility (MSF): Introduced in May 2011 (Monetary Policy 2011-12).
•
Under MSF, scheduled commercial banks can borrow overnight liquidity against their Statutory Liquidity Ratio (SLR) securities portfolio during acute liquidity stress.
Thus, MSF is the most recent liquidity instrument.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The MSF rate forms the upper bound of the RBI's policy rate corridor, priced higher than the policy Repo Rate.