संसदीय राज भाषा समितीचा/चे मुख्य उद्देश्य खालीलपैकी कोणता /ते आहे/त ? अ. संघाच्या (Union)अधिकृत उद्दिष्टांसाठी हिंदी भाषेच्या वापरात झालेल्या प्रगतीचा आढावा घेणे आणि हिंदीचा वापर वाढवण्यासाठी शिफारशी करणे. ब. नवीन घटक राज्यांच्या भाषिक मागण्यांकडे लक्ष देणे आणि त्या संदर्भात सूचना करणे. क. धोक्यात आलेल्या भाषा ओळखणे आणि त्यांच्या संरक्षणासाठी शिफारशी करणे. ड. स्थानिक भाषा शिक्षणाचे परीक्षण करणे आणि त्रि-भाषा सूत्राची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी शिफारशी करणे.
EN
Which of the following is/are the main objective(s) of the Committee of Parliament on Official Language?
a. To review the progress made in the use of Hindi for official purposes of the Union and to make recommendations for encouraging its use.
b. To look into linguistic demands of new states and give suggestions.
c. To identify endangered languages and recommend measures for their preservation.
d. To examine local language education and recommend effective implementation of the Three-Language Formula.
अचूक उत्तर: पर्याय (१) केवळ अ
सविस्तर विश्लेषण:
•
संसदीय राजभाषा समिती (Committee of Parliament on Official Language):
•
ही समिती राजभाषा कायदा, १९६३ (Official Languages Act, 1963) च्या कलम ४ अन्वये १९७६ मध्ये स्थापन करण्यात आली.
•
या समितीत एकूण ३० सदस्य असतात (लोकसभेतून २० आणि राज्यसभेतून १०).
•
केंद्रीय गृहमंत्री हे परंपरेनुसार या समितीचे अध्यक्ष असतात.
•
समितीचे मुख्य उद्दिष्ट:
•
संघाच्या अधिकृत कामकाजासाठी (Official purposes of the Union) हिंदी भाषेच्या वापरात झालेल्या प्रगतीचा आढावा घेणे आणि त्याचा प्रसार व वापर वाढवण्यासाठी राष्ट्रपतींकडे शिफारशी करणे हेच या समितीचे वैधानिक कर्तव्य आहे (केवळ विधान अ).
•
इतर विधाने (ब, क, ड): भाषिक मागण्या, धोक्यात आलेल्या भाषा किंवा त्रि-भाषा सूत्र हे या समितीचे वैधानिक कार्यक्षेत्र नाही.
त्यामुळे केवळ विधान (अ) हे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
संसदीय राजभाषा समिती: स्थापना १९७६ (राजभाषा कायदा १९६३ च्या कलम ४ नुसार).
•
सदस्य: ३० (२० लोकसभेतून + १० राज्यसभेतून).
•
अध्यक्ष: केंद्रीय गृहमंत्री.
•
कार्य: केंद्र सरकारच्या कामकाजात हिंदीच्या प्रगतीचा आढावा घेऊन राष्ट्रपतींना अहवाल सादर करणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a
Detailed Analysis:
•
Committee of Parliament on Official Language:
•
Constituted in 1976 under Section 4 of the Official Languages Act, 1963.
•
It consists of 30 members (20 from Lok Sabha and 10 from Rajya Sabha).
•
By convention, the Union Home Minister is elected as its Chairperson.
•
Primary Mandate:
•
The statutory mandate is: *"To review the progress made in the use of Hindi for the official purposes of the Union and submit a report to the President making recommendations thereon"* (Statement a).
•
Statements b, c, and d do not fall under the statutory jurisdiction of this committee.
Hence, only statement (a) is the main objective.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Committee of Parliament on Official Language: Setup in 1976 under Section 4 of Official Languages Act, 1963.
•
Strength: 30 members (20 Lok Sabha + 10 Rajya Sabha).
•
Chairperson: Union Home Minister.