बॉम्बे असोसिएशनने (Bombay Association) १८५२ आणि पुढील काळात ब्रिटिश पार्लमेंटकडे पाठवलेल्या विविध मागण्यांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या प्रमुख मागण्यांचा समावेश होता? (अ) भारतात विद्यापीठांची (Universities) स्थापना करून उच्च शिक्षणाचा विस्तार करावा. (ब) कायदेमंडळात व प्रशासकीय धोरणनिर्मितीत भारतीय प्रतिनिधींना स्थान द्यावे. (क) भारतीयांना मुलकी सेवेतील उच्च पदांवर नियुक्त करावे व परीक्षा भारतातही आयोजित कराव्यात. (ड) स्थानिक स्वराज्य कारभारात भारतीयांना संधी द्यावी व अनावश्यक लष्करी खर्च कमी करावा.
EN
Which of the following key demands were included in the various petitions submitted by the Bombay Association to the British Parliament from 1852 onwards?
(a) Expansion of higher education through the establishment of Universities in India.
(b) Inclusion of Indian representatives in legislative councils and policy-making.
(c) Admission of Indians to higher civil services and holding simultaneous exams in India.
(d) Granting opportunities to Indians in local self-governance and reducing wasteful military expenditure.
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - (अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व.
विश्लेषण:
•
पर्याय (४) योग्य आहे: बॉम्बे असोसिएशनने १८५२ आणि १८५३ मध्ये ब्रिटिश संसदेकडे सादर केलेल्या ऐतिहासिक अर्जांमध्ये अनेक दूरगामी सुधारणा मागितल्या होत्या:
•
उच्च शिक्षणासाठी विद्यापीठे स्थापन करणे (पुढे १८५७ मध्ये मुंबई विद्यापीठ स्थापन झाले).
•
कायदेमंडळात स्थानिक भारतीयांना प्रतिनिधी म्हणून स्थान देणे.
•
प्रशासकीय परीक्षा (ICS) भारतीयांना सुलभ होण्यासाठी भारतात आयोजित करणे व प्रशासकीय खर्चात कपात करणे.
•
स्थानिक प्रशासनात आणि नागरी सुविधांमध्ये भारतीयांचा सहभाग वाढवणे.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
या सर्व मागण्या बॉम्बे असोसिएशनच्या अधिकृत सनदशीर जाहीरनाम्यात समाविष्ट असल्याने पर्याय (४) हेच अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१८५२ च्या पहिल्या याचिकेत बॉम्बे असोसिएशनने कंपनी सरकारच्या दुहेरी शासनव्यवस्थेवर (Board of Control आणि Court of Directors) टीका करून थेट ब्रिटिश क्राऊनच्या नियंत्रणाची मागणी केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - All of the above (a), (b), (c), and (d).
Analysis:
•
Option (4) is correct: The petitions submitted by the Bombay Association in 1852–1853 to the British Parliament encapsulated all these foundational nationalist demands:
•
Establishment of Universities for higher education in Presidency towns (culminating in Bombay University in 1857).
•
Introduction of native representation in legislative councils.
•
Admission of Indians into high administrative offices and civil services.
•
Greater participation in local administration, reduction of exorbitant salt duties, and curtailment of imperial military expenses.
Analysis of Other Options:
•
Options (1), (2), and (3) are partial; hence Option (4) is the comprehensive and correct choice.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Bombay Association's 1852 petition also sharply criticized the clumsy double government of the Court of Directors and the Board of Control, urging a streamlined single governing body under the Crown.