🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

बॉम्बे असोसिएशनने (Bombay Association) १८५२ आणि पुढील काळात ब्रिटिश पार्लमेंटकडे पाठवलेल्या विविध मागण्यांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या प्रमुख मागण्यांचा समावेश होता? (अ) भारतात विद्यापीठांची (Universities) स्थापना करून उच्च शिक्षणाचा विस्तार करावा. (ब) कायदेमंडळात व प्रशासकीय धोरणनिर्मितीत भारतीय प्रतिनिधींना स्थान द्यावे. (क) भारतीयांना मुलकी सेवेतील उच्च पदांवर नियुक्त करावे व परीक्षा भारतातही आयोजित कराव्यात. (ड) स्थानिक स्वराज्य कारभारात भारतीयांना संधी द्यावी व अनावश्यक लष्करी खर्च कमी करावा.

EN Which of the following key demands were included in the various petitions submitted by the Bombay Association to the British Parliament from 1852 onwards? (a) Expansion of higher education through the establishment of Universities in India. (b) Inclusion of Indian representatives in legislative councils and policy-making. (c) Admission of Indians to higher civil services and holding simultaneous exams in India. (d) Granting opportunities to Indians in local self-governance and reducing wasteful military expenditure.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

केवळ (अ), (ब) आणि (क)

Only (a), (b), and (c)

केवळ (ब), (क) आणि (ड)

Only (b), (c), and (d)

केवळ (अ), (क) आणि (ड)

Only (a), (c), and (d)

(अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व

All of the above (a), (b), (c), and (d)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) - (अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व.

विश्लेषण:

• पर्याय (४) योग्य आहे: बॉम्बे असोसिएशनने १८५२ आणि १८५३ मध्ये ब्रिटिश संसदेकडे सादर केलेल्या ऐतिहासिक अर्जांमध्ये अनेक दूरगामी सुधारणा मागितल्या होत्या:

• उच्च शिक्षणासाठी विद्यापीठे स्थापन करणे (पुढे १८५७ मध्ये मुंबई विद्यापीठ स्थापन झाले).

• कायदेमंडळात स्थानिक भारतीयांना प्रतिनिधी म्हणून स्थान देणे.

• प्रशासकीय परीक्षा (ICS) भारतीयांना सुलभ होण्यासाठी भारतात आयोजित करणे व प्रशासकीय खर्चात कपात करणे.

• स्थानिक प्रशासनात आणि नागरी सुविधांमध्ये भारतीयांचा सहभाग वाढवणे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• या सर्व मागण्या बॉम्बे असोसिएशनच्या अधिकृत सनदशीर जाहीरनाम्यात समाविष्ट असल्याने पर्याय (४) हेच अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

१८५२ च्या पहिल्या याचिकेत बॉम्बे असोसिएशनने कंपनी सरकारच्या दुहेरी शासनव्यवस्थेवर (Board of Control आणि Court of Directors) टीका करून थेट ब्रिटिश क्राऊनच्या नियंत्रणाची मागणी केली होती.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) - All of the above (a), (b), (c), and (d).

Analysis:

• Option (4) is correct: The petitions submitted by the Bombay Association in 1852–1853 to the British Parliament encapsulated all these foundational nationalist demands:

• Establishment of Universities for higher education in Presidency towns (culminating in Bombay University in 1857).

• Introduction of native representation in legislative councils.

• Admission of Indians into high administrative offices and civil services.

• Greater participation in local administration, reduction of exorbitant salt duties, and curtailment of imperial military expenses.

Analysis of Other Options:

• Options (1), (2), and (3) are partial; hence Option (4) is the comprehensive and correct choice.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Bombay Association's 1852 petition also sharply criticized the clumsy double government of the Court of Directors and the Board of Control, urging a streamlined single governing body under the Crown.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) केवळ (अ), (ब) आणि (क) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) केवळ (ब), (क) आणि (ड) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) केवळ (अ), (क) आणि (ड) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) (अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) - (अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व.

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book युरोपियनांचे भारतात आगमन

१४५३ मध्ये ऑटोमन तुर्कांनी कॉन्स्टँटिनोपल (इस्तंबूल) जिंकल्यामुळे युरोपातील पूर्वेकडे जाणाऱ्या खुशकीच्या व्यापारी मार्गावर तुर्कांचे नियंत्रण आले. परिणामी युरोपियन दर्यावर्दींनी भारताकडे येणाऱ्या नवीन सागरी मार्गांचा शोध सुरू केला.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	१४९८ मध्ये पोर्तुगीज खलाशी 'वास्को-द-गामा' आफ्रिकेला वळसा घालून कालिकत (केरळ) बंदरात पोहोचला. कालिकतचा राजा 'झामोरीन'ने त्याचे स्वागत केले.
2	भारतात येणारा पहिला युरोपियन पोर्तुगीज होते (१४९८) आणि भारतातून सर्वात शेवटी जाणारेही पोर्तुगीजच होते (१९६१ - गोवा मुक्ती).
3	फ्रान्सिस्को-द-अल्मेडा हा पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर होता. त्याने 'निळे पाणी धोरण' (Blue Water Policy) राबवले.
4	अल्फांसो-द-अल्बुकर्क याने १५१० मध्ये विजापूरच्या आदिलशहाकडून 'गोवा' जिंकून घेतले. त्याला भारतातील पोर्तुगीज सत्तेचा खरा संस्थापक मानले जाते.
5	३१ डिसेंबर १६०० रोजी इंग्लंडची राणी एलिझाबेथ पहिली हिने ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीला पूर्वेकडील देशांशी व्यापाराची सनद दिली.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर '(अ), (ब), (क) आणि (ड) वरील सर्व' हे असून ते 'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'युरोपियनांचे आगमन, ब्रिटिश सत्ता स्थापना व विस्तार' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन