ब्राह्मणेत्तर चळवळीच्या पुढीलपैकी कोणत्या नेत्यांना देशाचे दुष्मन' पुस्तक लिहिल्यामुळे न्यायालयानी शिक्षा केली? अ) भास्करराव जाधव ब) केशवराव जेधे क) प्रबोधनकार ठाकरे ड) दिनकरराव जवळकर पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following leaders of the Non-Brahmin movement were convicted by court for publishing the book 'Deshache Dushman'?
a) Bhaskarrao Jadhav b) Keshavrao Jedhe
c) Prabodhankar Thackeray d) Dinkarrao Javalkar
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय २ [ब आणि ड] (केशवराव जेधे आणि दिनकरराव जवळकर)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
'देशाचे दुश्मन' पुस्तक व पार्श्वभूमी:
•
१९२५ मध्ये ब्राह्मणेतर चळवळीचे लढाऊ लेखक दिनकरराव जवळकर यांनी 'देशाचे दुश्मन' (Enemies of the Nation) हे अत्यंत वादळी पुस्तक लिहिले.
•
हे पुस्तक सत्यशोधक चळवळीचे तरुण नेते केशवराव जेधे यांनी प्रकाशित केले होते.
•
या पुस्तकात लोकमान्य बाळ गंगाधर टिळक आणि विष्णूशास्त्री चिपळूणकर यांच्यावर कडाडून टीका करण्यात आली होती आणि छत्रपती शिवाजी महाराज व महात्मा जोतीराव फुले हेच देशाचे खरे राष्ट्रपुरुष असल्याचे प्रतिपादन केले होते.
•
न्यायालयीन खटला व शिक्षा:
•
या पुस्तकामुळे पुण्यात मोठा वाद निर्माण झाला. टिळक अनुयायी व सनातनी नेत्यांनी (बाबाराजे देशमुख इत्यादी) केशवराव जेधे आणि दिनकरराव जवळकर यांच्यावर भा.दं.वि. कलम १५३-अ आणि ५०० अन्वये मानहानीचा खटला दाखल केला.
•
पुणे प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकाऱ्यांनी (Magistrate) जेधे आणि जवळकर यांना दोषी ठरवून कारावासाची शिक्षा व दंड ठोठावला.
•
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा कायदेशीर विजय:
•
जेधे व जवळकर यांनी या शिक्षेविरुद्ध मुंबई सत्र न्यायालयात (Session Court) अपील केले.
•
त्यांचे वकील म्हणून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कोर्टात अत्यंत तेजस्वी युक्तिवाद केला आणि हे सिद्ध केले की ऐतिहासिक महापुरुषांच्या विचारांवर केलेली टीका ही मानहानी ठरत नाही. न्यायालयाने डॉ. आंबेडकरांचा युक्तिवाद मान्य करून दोघांचीही बिनशर्त निर्दोष मुक्तता केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
'देशाचे दुश्मन' चे लेखक: दिनकरराव जवळकर (१९२५).
•
प्रकाशक: केशवराव जेधे.
•
कनिष्ठ न्यायालयाने शिक्षा झालेले नेते: केशवराव जेधे आणि दिनकरराव जवळकर (ब आणि ड).
•
अपीलात निर्दोष सोडवणारे नामवंत वकील: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 [b and d] (Keshavrao Jedhe and Dinkarrao Javalkar)
Detailed Explanation:
•
Publication of 'Deshache Dushman' (1925):
•
In 1925, radical Non-Brahmin and Satyashodhak writer Dinkarrao Javalkar authored the explosive polemic *Deshache Dushman* (Enemies of the Country).
•
The book was published and financed by Non-Brahmin movement leader Keshavrao Jedhe.
•
The work fiercely critiqued the conservative political philosophies of Lokmanya Tilak and Vishnushastri Chiplunkar, hailing Chhatrapati Shivaji Maharaj and Mahatma Jyotirao Phule as authentic liberators of the masses.
•
Criminal Trial and Conviction:
•
Orthodoxy and Tilak’s followers filed criminal defamation cases under Section 153A and 500 IPC against Jedhe and Javalkar.
•
The Magistrate Court of Pune convicted both Jedhe and Javalkar, awarding them imprisonment and financial fines.
•
Dr. B. R. Ambedkar’s Landmark Defense:
•
Jedhe and Javalkar appealed the conviction in the District Sessions Court.
•
Dr. B. R. Ambedkar appeared as their defense counsel and mounted a brilliant constitutional defense of free political expression and historical criticism, successfully overturning the convictions and securing an unconditional acquittal.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Author of 'Deshache Dushman': Dinkarrao Javalkar (1925).
•
Publisher: Keshavrao Jedhe.
•
Convicted by Magistrate Court: Keshavrao Jedhe and Dinkarrao Javalkar (b and d).
•
Defense Advocate who won their acquittal: Dr. B. R. Ambedkar.