भारतीय राज्यघटनेच्या ७ व्या अनुसूचीतील (Seventh Schedule) 'राज्य सूची' (State List - List II) मध्ये खालीलपैकी कोणत्या विषयांचा समावेश होतो? I. सार्वजनिक आरोग्य आणि स्वच्छता; रुग्णालये आणि दवाखाने II. दफनभूमी आणि स्मशानभूमी; अंत्यसंस्कार III. शेती, कृषी शिक्षण आणि संशोधन, कीटकांचे नियंत्रण व वनस्पती रोग प्रतिबंध IV. मासेमारी (Fisheries) योग्य पर्याय निवडा:
EN
Which of the following legislative subjects are included in the 'State List' (List II) under the Seventh Schedule of the Constitution of India?
I. Public health and sanitation; hospitals and dispensaries
II. Burials and burial grounds; cremations and cremation grounds
III. Agriculture, including agricultural education and research, protection against pests and plant diseases
IV. Fisheries
Choose the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय (४) वरील सर्व (I, II, III आणि IV) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय राज्यघटनेच्या ७ व्या अनुसूचीतील राज्य सूचीमध्ये (State List / List II) राज्य विधीमंडळाच्या अखत्यारीतील स्थानिक आणि प्रादेशिक महत्त्वाचे विषय देण्यात आले आहेत:
•
प्रविष्टी क्र. ६ (Entry 6): सार्वजनिक आरोग्य आणि स्वच्छता; रुग्णालये आणि दवाखाने (Public health and sanitation; hospitals and dispensaries).
•
प्रविष्टी क्र. १० (Entry 10): दफनभूमी, स्मशानभूमी आणि अंत्यसंस्कार (Burials and burial grounds; cremations).
•
प्रविष्टी क्र. १४ (Entry 14): शेती, कृषी शिक्षण व संशोधन, कीटक संरक्षण व वनस्पती रोग प्रतिबंध (Agriculture).
•
प्रविष्टी क्र. २१ (Entry 21): देशांतर्गत मासेमारी (Fisheries).
•
हे चारही विषय पूर्णपणे राज्य सूचीमध्ये समाविष्ट आहेत, त्यामुळे पर्याय (४) अचूक आहे.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १, २ आणि ३ हे केवळ काही विषयांचा उल्लेख करतात, परंतु सर्व चारही बाबी राज्य सूचीतील असल्याने पर्याय ४ हा परिपूर्ण पर्याय आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
राज्य सूचीतील (State List) महत्त्वाच्या प्रविष्ट्या:
•
कायदा व सुव्यवस्था (Public order - Entry 1)
•
पोलीस (Police - Entry 2)
•
तुरुंग (Prisons - Entry 4)
•
स्थानिक स्वराज्य संस्था (Local government - Entry 5)
•
सार्वजनिक आरोग्य (Public health - Entry 6)
•
कृषी व सिंचन (Agriculture & Water - Entry 14 & 17)
•
मासेमारी (Fisheries - Entry 21).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) All of the above (I, II, III and IV).
Explanation:
•
Under the Seventh Schedule of the Constitution of India, the State List (List II) enumerates matters of state and local governance:
•
Entry 6: Public health and sanitation; hospitals and dispensaries.
•
Entry 10: Burials and burial grounds; cremations and cremation grounds.
•
Entry 14: Agriculture, including agricultural education and research; protection against pests and prevention of plant diseases.
•
Entry 21: Fisheries.
•
Because all four specified entries are constitutionally allocated to the State List, Option (4) is completely correct.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 3 only capture incomplete subsets of the listed subjects.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key State List Entries tested in MPSC:
•
Public order (Entry 1)
•
Police (Entry 2)
•
Prisons (Entry 4)
•
Local government (Entry 5)
•
Public health & sanitation (Entry 6)
•
Agriculture (Entry 14)
•
Water & irrigation (Entry 17)
•
Fisheries (Entry 21).