खालीलपैकी कोणती प्रमुख दक्षिण भारतीय द्वीपकल्पीय नदी महाराष्ट्र राज्याच्या कोणत्याही भौगोलिक भागातून किंवा प्रशासकीय सीमेवरून **वाहत नाही**?
EN
Which of the following major South Indian peninsular rivers does **NOT** flow through any geographical area or administrative boundary of Maharashtra?
योग्य उत्तर पर्याय 3 (कावेरी नदी / Kaveri River) आहे.
सविस्तर नदी खोरे विश्लेषण:
•
कावेरी नदी: ही दक्षिण भारतातील अत्यंत पवित्र पूर्ववाहिनी नदी आहे. तिचा उगम कर्नाटक राज्यातील कोडागू (कुर्ग) जिल्ह्यातील ब्रह्मगिरी पर्वतरांगेत तालकावेरी येथे होतो. ती केवळ कर्नाटक आणि तामिळनाडू या दोन प्रमुख राज्यांतून (आणि पुडुचेरी केंद्रशासित प्रदेशातून) वाहते. कावेरी नदीचा किंवा तिच्या उपनद्यांचा कोणताही प्रवाह महाराष्ट्रातून वाहत नाही.
महाराष्ट्रातून वाहणाऱ्या इतर नद्यांचे प्रमाण:
•
गोदावरी नदी: नाशिकमध्ये उगम पावून महाराष्ट्रात तब्बल ६६८ किमी वाहते (राज्यातील सर्वात मोठी नदी).
•
तापी नदी: मध्य प्रदेशात उगम पावून महाराष्ट्रात खान्देशातून (अमरावती, जळगाव, धुळे, नंदुरबार) सुमारे २०८ किमी वाहते.
•
नर्मदा नदी: मध्य प्रदेशात उगम पावून महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील नंदुरबार जिल्ह्याच्या सीमेवरून सुमारे ५४ किमी अंतराची सीमा निश्चित करते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
नर्मदा नदी ही महाराष्ट्रातून वाहणारी सर्वात कमी लांबीची आंतरराज्य नदी आहे (नंदुरबार सीमेवर ५४ किमी); तरीही ती महाराष्ट्राच्या जलप्रणालीचा भाग मानली जाते. कावेरीचा महाराष्ट्राशी कोणताही संबंध नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 3 (Kaveri River).
Detailed Drainage Analysis:
•
Kaveri River: Originates at Talakaveri in the Brahmagiri range of Kodagu (Coorg) district, Karnataka. It courses exclusively through Karnataka and Tamil Nadu (with minor basin share in Kerala and Puducherry) before discharging into the Bay of Bengal at Poompuhar. Kaveri does not touch or flow through any part of Maharashtra.
Extent of Other Rivers in Maharashtra:
•
Godavari: Originates at Trimbakeshwar (Nashik), flowing 668 km across Maharashtra.
•
Tapi: Courses ~208 km through Khandesh (Amravati, Jalgaon, Dhule, Nandurbar).
•
Narmada: Demarcates a 54 km northern boundary along Nandurbar district in Maharashtra.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Although Narmada flows along only 54 km of Maharashtra's northern border with Gujarat and Madhya Pradesh, it officially forms part of Maharashtra's river drainage. Kaveri has zero geographical overlap with Maharashtra.