खालीलपैकी कोणते धातू नैसर्गिकरित्या स्वतंत्र व मूळ स्थितीमध्ये आढळतात?
EN
Which of the following metals occurs naturally in free and pure state?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (Pt, Au - प्लॅटिनम आणि सोने)
स्पष्टीकरण:
१.
मुक्त/स्वतंत्र स्थितीतील धातू (Native / Free State Metals):
•
रासायनिकदृष्ट्या अत्यंत निष्क्रीय असणारे राजधातू (Noble metals) निसर्गात इतर मूलद्रव्यांशी संयोग न पावता स्वतंत्र व मूळ रूपात आढळतात.
•
सोने ($Au$) आणि प्लॅटिनम ($Pt$) हे विद्युत रासायनिक श्रेणीत सर्वात तळाशी असून त्यांची ऑक्सिडीकरण क्षमता अत्यंत कमी असते. ते हवा, पाणी किंवा आम्लांशी सामान्य स्थितीत संयोग पावत नाहीत.
२.
याउलट $Mg, Ca, Fe, Al, Zn, Ni$ हे क्रियाशील धातू निसर्गात केवळ ऑक्साईड्स, कार्बोनेट्स किंवा सल्फाइड्सच्या संयुक्त रूपातच आढळतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
निसर्गात मुक्त (Native) स्थितीत आढळणारे धातू: सोने ($Au$), प्लॅटिनम ($Pt$) आणि अंशतः चांदी ($Ag$).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Pt, Au)
Explanation:
1.
Native Metals: Chemically unreactive noble metals situated at the bottom of the electrochemical activity series.
2.
Platinum ($Pt$) and Gold ($Au$) resist atmospheric corrosion and oxidation, allowing them to occur naturally in their native, uncombined elemental state.
3.
Reactive base metals ($Mg, Ca, Fe, Al, Zn$) are only found as combined ores (oxides, carbonates, silicates, sulfides).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Metals found in nature in free/native state: Gold ($Au$) and Platinum ($Pt$).