🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

भारतीय निवडणूक आयोगाच्या निवडणूक संचालन यंत्रणेमधील निवडणूक अधिकारी आणि त्यांची कर्तव्ये यांच्या योग्य जोडीची/जोड्यांची निवड करा: १. मुख्य निवडणूक अधिकारी (Chief Electoral Officer - CEO): प्रत्यक्ष मतदारसंघ पातळीवर निवडणुकांचे संचालन करणे. २. मतदार नोंदणी अधिकारी (Electoral Registration Officer - ERO): विधानसभा किंवा संसदीय मतदारसंघासाठी मतदार याद्या (Electoral Rolls) तयार करणे व सुधारित करणे. ३. निवडणूक निर्णय अधिकारी (Returning Officer - RO): राज्य पातळीवरील संपूर्ण निवडणूक कामाचे पर्यवेक्षण करणे. खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा:

EN Which of the following pairs is/are CORRECTLY matched with respect to the administrative machinery of the Election Commission of India? 1. Chief Electoral Officer (CEO): Direct conduct of elections at the individual constituency level. 2. Electoral Registration Officer (ERO): Prepares and revises the electoral rolls for an assembly or parliamentary constituency. 3. Returning Officer (RO): Overall supervision of election work at the entire State level. Select the correct code:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त १
1 only
B
फक्त २
2 only
C
फक्त १ आणि ३
1 and 3 only
D
१, २ आणि ३
1, 2 and 3
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: (२) फक्त २.

स्पष्टीकरण:

• लोकप्रतिनिधित्व कायदा, १९५० आणि १९५१ अन्वये निवडणूक यंत्रणेची रचना खालीलप्रमाणे आहे:
१. मुख्य निवडणूक अधिकारी (CEO): राज्य पातळीवर (State Level) निवडणूक आयोगाच्या देखरेखीखाली संपूर्ण राज्याच्या निवडणूक कामकाजाचे पर्यवेक्षण करतात (जोडी १ मध्ये उलटे दिले आहे).
२. मतदार नोंदणी अधिकारी (ERO): संबंधित मतदारसंघाची मतदार यादी तयार करणे व अद्ययावत ठेवणे (जोडी २ योग्य जुळलेली आहे).
३. निवडणूक निर्णय अधिकारी (Returning Officer - RO): विशिष्ट मतदारसंघात प्रत्यक्ष निवडणुकीचे संचालन करणे, उमेदवारी अर्ज स्वीकारणे व निकाल जाहीर करणे (सामान्यतः जिल्हाधिकारी किंवा उपविभागीय अधिकारी - जोडी ३ मध्ये उलटे दिले आहे).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

मतदारसंघात प्रत्यक्ष निवडणूक घेणारा प्रमुख अधिकारी 'रिटर्निंग ऑफिसर' (RO) असतो, तर मतदान केंद्रावर 'प्रिसायडिंग ऑफिसर' (Presiding Officer) प्रमुख असतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: (2) 2 only.

Explanation:

• Under the Representation of the People Acts (1950 and 1951), the hierarchy functions as follows:
1. Chief Electoral Officer (CEO): Supervises election work at the State level under the Election Commission of India (Pair 1 mismatched).
2. Electoral Registration Officer (ERO): Responsible for the preparation, revision, and publication of electoral rolls for a constituency (Pair 2 is CORRECTLY matched).
3. Returning Officer (RO): Conducts the election in an individual constituency, scrutinizes nomination papers, and declares election results (Pair 3 mismatched).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

At the constituency level, the apex authority is the Returning Officer (RO); at the polling booth, it is the Presiding Officer.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त १ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) फक्त २ (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: (२) फक्त २.
⚠️ पर्याय (3) फक्त १ आणि ३ (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) १, २ आणि ३ (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'कार्यालयीन भाषा व अधिकृत भाषिक तरतुदी' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →