अर्थव्यवस्था व नियोजन Combine Group B Mains 2024 MEDIUM

आर्थिक सुधारणांसंदर्भातील मूल्यमापनात खालीलपैकी कोणते मुद्दे सुधारणांचे अपयश दर्शवतात ? a. रोजगारविहीन वृद्धि b. वाढती असमानता c. वाढता आर्थिक विकास दर d. आरोग्य सुविधांवरील कमी झालेला सार्वजनिक खर्च खालीलपैकी योग्य पर्याय निवडा.

EN Which of the following points in the assessment of economic reforms indicate the failure of reforms?a. Jobless increaseb. Increasing inequality c. Increasing economic growth rate d. Decreased public expenditure on health facilities Select the correct option below.

✓

a, b आणि d a, b and d

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

a, b आणि c a, b and c

b, c आणि d b, c and d

वरीलपैकी सर्व All of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय १ (a, b आणि d)

स्पष्टीकरण:

१९९१ च्या नवीन आर्थिक धोरणाच्या (LPG सुधारणा) मूल्यमापनात खालील बाबी या सुधारणांच्या मर्यादा किंवा अपयश दर्शवतात:

• a. रोजगारविहीन वृद्धी (Jobless Growth): जीडीपीचा वाढीचा दर वाढला तरी त्या प्रमाणात संघटित क्षेत्रात औपचारिक रोजगारांची निर्मिती झाली नाही.

• b. वाढती आर्थिक असमानता (Increasing Inequality): सुधारणांचा फायदा प्रामुख्याने शहरी उच्च व मध्यम वर्ग आणि कॉर्पोरेट क्षेत्राला झाला, ज्यामुळे गरीब-श्रीमंत दरी रुंदावली.

• d. आरोग्य व शिक्षणावरील कमी सार्वजनिक खर्च: वित्तीय तूट कमी करण्याच्या दबावाखाली सरकारने सामाजिक क्षेत्रातील (आरोग्य, शिक्षण) भांडवली खर्चात कपात केली.

• c. वाढता आर्थिक विकास दर: हा सुधारणांचे यश दर्शवणारा घटक आहे, अपयश नाही.

त्यामुळे सुधारणांचे अपयश दर्शवणारे घटक a, b आणि d आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

१९९१ च्या सुधारणांचे प्रमुख दोष: कृषी क्षेत्राकडे दुर्लक्ष, प्रादेशिक विषमता वाढणे, अनौपचारिक रोजगारांचे प्रमाण वाढणे आणि सामाजिक क्षेत्रातील सार्वजनिक गुंतवणुकीत घट.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 1 (a, b and d)

Explanation:

Critical evaluation of the post-1991 economic reforms identifies the following as structural failures/shortcomings:

• a. Jobless Growth: Although GDP growth accelerated significantly, employment elasticity declined sharply, leading to inadequate formal job creation.

• b. Widening Economic Inequality: Wealth became concentrated among top income deciles and corporate sectors, exacerbating the rich-poor divide.

• d. Compressed Public Social Spending: Fiscal consolidation targets led to compression in public capital expenditure on healthcare and primary education.

• c. Increasing Economic Growth Rate: Represents a success/achievement of economic reforms, not a failure.

Therefore, the indicators of failure are a, b, and d.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Major criticisms of the 1991 LPG reforms: agricultural stagnation, neglect of public health/education, rise of informal precarious labor, and widening inter-state regional disparities.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#आर्थिकनियोजनपंचवार्षिकयोजनावनी #अर्थव्यवस्थावनियोजन #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2024 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: