भारतातील घटकराज्यांच्या मुख्यमंत्र्यांच्या वैधानिक व प्रशासकीय अधिकारांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या अधिकारांचा समावेश होतो? (अ) मंत्रिमंडळाच्या सर्व बैठकांचे अध्यक्षस्थान भूषवणे आणि मंत्र्यांच्या कामकाजावर नियंत्रण व मार्गदर्शन ठेवणे. (ब) राज्य नियोजन मंडळाचे (State Planning Board) पदसिद्ध अध्यक्ष म्हणून कार्य करणे. (क) राज्यपालांना विधानसभा मुदतपूर्व विसर्जित करण्याची अधिकृत शिफारस करणे. खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा:
EN
Which of the following powers and functions are exercised by the Chief Minister of a State in India?
(a) Presiding over Cabinet meetings and directing, supervising, and coordinating the work of all ministers.
(b) Functioning as the ex-officio Chairman of the State Planning Board.
(c) Recommending to the Governor the dissolution of the Legislative Assembly.
Select the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - वरील सर्व अधिकार (अ, ब आणि क).
विश्लेषण:
•
मुख्यमंत्री हे घटकराज्याचे प्रत्यक्ष शासनप्रमुख (De Facto Executive) असतात. त्यांचे प्रमुख अधिकार:
•
(अ) मंत्रिमंडळ प्रमुख: बैठकांचे अध्यक्षस्थान भूषवणे, खात्यांचे वाटप व फेरबदल करणे, मंत्र्यांच्या कार्यावर देखरेख ठेवणे.
•
(ब) राज्य संस्थांचे प्रमुख: राज्य नियोजन मंडळ, राज्य आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरण यांचे पदसिद्ध अध्यक्ष असणे.
•
(क) राज्यपालांचे सल्लागार: विधीमंडळाचे सत्र बोलावणे, तहकूब करणे आणि विधानसभा विसर्जित करण्याची शिफारस राज्यपालांना करणे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम १६७ नुसार मुख्यमंत्र्यांचे कर्तव्य आहे की, त्यांनी मंत्रिमंडळाचे सर्व प्रशासकीय व कायदेविषयक निर्णय राज्यपालांना कळवावेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - All of the above (a, b and c).
Analysis:
•
As the de facto head of the state government, the Chief Minister commands wide executive prerogatives:
•
(a) Head of the Council of Ministers: Allocates and reshuffles portfolios, summons and presides over Cabinet meetings, coordinates policy among departments.
•
(b) State-level Institutions: Serves as the ex-officio Chairman of the State Planning Board and State Disaster Management Authority.
•
(c) Dissolution: Can advise the Governor to dissolve the Legislative Assembly.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Article 167 specifies the constitutional duty of the Chief Minister to communicate all decisions of the Council of Ministers relating to state administration to the Governor.