खालीलपैकी कोणत्या संस्थानिकांनी भारतीय संघराज्यात सामील होण्यास विरोध दर्शविला होता? अ) अलवार ब) हैदराबाद क) जुनागड ड) काश्मीर पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following princely rulers opposed joining the Indian Union?
a) Alwar b) Hyderabad
c) Junagadh d) Kashmir
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय (२) ब, क व ड फक्त
सविस्तर विश्लेषण:
•
भारतीय संघराज्यात सामील होण्यास विरोध दर्शविणारी संस्थाने:
•
(ब) हैदराबाद: निझाम मीर उस्मान अली खान याने स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय घेतला आणि भारताविरुद्ध बंड पुकारले. शेवटी 'ऑपरेशन पोलो' द्वारे हैदराबादचे भारतात विलीनीकरण करण्यात आले.
•
(क) जुनागड: जुनागडचा नवाब महाबत खान याने बहुसंख्य हिंदू प्रजेच्या इच्छेविरुद्ध जुनागडचे पाकिस्तानमध्ये विलीनीकरण जाहीर केले. जनतेच्या उठावानंतर आणि सार्वमतानंतर (Plebiscite) जुनागड भारतात विलीन झाले.
•
(ड) काश्मीर: काश्मीरचे राजा हरिसिंग यांनी सुरुवातीला भारत किंवा पाकिस्तान या दोघांपैकी कोणातही सामील न होता स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय घेतला होता. ऑक्टोबर 1947 मध्ये पाकिस्तानने टोळीवाल्यांच्या वेशातील सैन्याकडून आक्रमण केल्यानंतर हरिसिंग यांनी भारतात सामील होण्याच्या करारावर (Instrument of Accession) सही केली.
•
अलवार संस्थान (अ): अलवारचे महाराज तेजसिंह यांनी सरदार पटेल यांच्या आवाहनाला मान देऊन सुरुवातीलाच भारतीय संघराज्यात सामील होण्यास मान्यता दिली होती; त्यांनी विरोध केला नव्हता.
•
म्हणून विरोध दर्शवणारी संस्थाने ब, क व ड फक्त ही आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सरदार वल्लभभाई पटेल आणि व्ही. पी. मेनन यांनी मिळून भारतातील 565 पैकी 562 संस्थाने 15 ऑगस्ट 1947 पूर्वीच सामिलीकरण करारावर (Instrument of Accession) स्वाक्षरी करून भारतात विलीन केली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) b, c and d only
Detailed Analysis:
•
Princely States Resisting Accession to the Indian Union:
•
(b) Hyderabad: Nizam Mir Osman Ali Khan declared independence, maintaining a stand-off until compelled to surrender by India's Operation Polo in September 1948.
•
(c) Junagadh: Nawab Mahabat Khan Rasool Khan acceded to Pakistan despite a contiguous Indian land border and an 80% Hindu population. He fled to Karachi following popular uprising, and a subsequent plebiscite overwhelmingly confirmed union with India.
•
(d) Kashmir: Maharaja Hari Singh vacillated, pursuing independent status until Pakistan-backed tribal militias invaded the valley in October 1947, forcing him to sign the Instrument of Accession on 26 October 1947.
•
Alwar (a): Did not resist; it was among the early Rajputana states that readily acceded to the Indian Dominion.
•
Thus, the states that resisted accession are b, c, and d only.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Through extraordinary diplomatic finesse backed by military firmness, Sardar Vallabhbhai Patel integrated 562 out of 565 Princely States before 15 August 1947.