राज्याच्या नीतिनिर्देशक तत्वांमध्ये खालीलपैकी कोणत्या तत्वांचा समावेश करण्यात आलेला आहे ? अ. नागरिकांना, स्त्री आणि पुरुषांना उपजीविकेसाठी पुरेसे साधन मिळण्याचा समान अधिकार आहे. ब. स्त्री आणि पुरुष दोघांसाठी समान कामासाठी समान वेतन आहे. क. कामगार, स्त्री आणि पुरुष यांचे आरोग्य आणि सामर्थ्य आणि मुलांच्या कोवळ्या वयाचा दुरुपयोग होवू नये आणि आर्थिक गरजेमुळे नागरिकांना त्यांचे वय किंवा सामर्थ्य यांना न पेलणारा व्यवसाय करण्यास भाग पाडू नये.
EN
Which of the following principles are included in the Directive Principles of State Policy (specifically Article 39)?
(a) Citizens, men and women equally, have the right to an adequate means of livelihood.
(b) Equal pay for equal work for both men and women.
(c) The health and strength of workers, men and women, and the tender age of children are not abused and citizens are not forced by economic necessity to enter avocations unsuited to their age or strength.
(1) Only (a)
(2) (a) and (c)
(3) (b) and (c)
(4) (a), (b), (c) - All of the above
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (अ, ब, क सर्व विधाने समाविष्ट आहेत)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
संविधानाचे अनुच्छेद ३९ हे सामाजिक व आर्थिक न्यायाची हमी देणारे अत्यंत महत्त्वाचे कलम आहे. यात खालील ६ प्रमुख तत्त्वांचा समावेश आहे:
•
३९(अ) / (a): सर्व नागरिकांना, स्त्री आणि पुरुषांना उपजीविकेचे पुरेसे साधन मिळवण्याचा समान हक्क (विधान अ बरोबर).
•
३९(ब): भौतिक साधनसंपत्तीचे स्वामित्व व नियंत्रण यांचे समन्यायी वाटप.
•
३९(क): संपत्ती व उत्पादन साधनांचे केंद्रीकरण रोखणे.
•
३९(ड) / (b): स्त्री आणि पुरुष दोघांनाही समान कामासाठी समान वेतन (विधान ब बरोबर).
•
३९(इ) / (c): कामगारांचे आरोग्य, शक्ती आणि बालकांचे कोवळे वय यांचा दुरुपयोग न होणे (विधान क बरोबर).
•
३९(फ): बालकांना निकोप वातावरणात विकासाची संधी मिळणे (४२ व्या घटनादुरुस्तीने जोडले).
२.
त्यामुळे तीनही विधाने (अ, ब, क) अनुच्छेद ३९ मधील अधिकृत तत्त्वे आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
समान वेतन कायदा, १९७६ (Equal Remuneration Act, 1976) हा कलम ३९(ड) च्या अंमलबजावणीसाठी करण्यात आला.
•
कलम ३९(ब) आणि ३९(क) ची अंमलबजावणी करणाऱ्या कायद्यांना कलम ३१C द्वारे कलम १४ व १९ वरील आघातापासून घटनात्मक संरक्षण मिळालेले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 ((a), (b), (c) - All of the above)
Detailed Explanation:
1.
Article 39 is the cornerstone of socio-economic justice in Part IV, directing the State to secure:
•
Clause (a): Right to adequate means of livelihood for all citizens, men and women equally (Statement a).
•
Clause (b): Equitable distribution of material resources of the community to subserve the common good.
•
Clause (c): Prevention of concentration of wealth and means of production.
•
Clause (d): Equal pay for equal work for both men and women (Statement b).
•
Clause (e): Protection of health and strength of workers and tender age of children against economic exploitation (Statement c).
•
Clause (f): Healthy development of children in conditions of freedom and dignity (added by 42nd Amendment).
2.
Hence, statements (a), (b), and (c) are all verbatim clauses of Article 39.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The Equal Remuneration Act, 1976 was enacted to enforce Article 39(d).
•
Laws giving effect to Articles 39(b) and 39(c) enjoy constitutional immunity under Article 31C against challenges based on Articles 14 and 19.