खालीलपैकी कोणत्या कारणामुळे पृथ्वीसभोवती इ-कचरा खूप मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे? अ) तंत्रज्ञानातील शीघ्र बदल ब) मिडीयातील बदल क) घसरणाऱ्या किंमती ड) सुनियोजीत अप्रचलन पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following reasons is responsible for the massive increase in e-waste globally?
a. Rapid changes in technology
b. Changes in media formats
c. Falling prices of electronic goods
d. Planned obsolescence
Alternative Answers:
योग्य उत्तर: पर्याय (4) वरील सर्व
स्पष्टीकरण:
जगभरात इलेक्ट्रॉनिक कचरा (E-Waste) प्रचंड वेगाने वाढण्यामागे खालील सर्व घटक कारणीभूत आहेत:
1.
तंत्रज्ञानातील शीघ्र बदल (Rapid Technological Changes): संगणक, स्मार्टफोन, टीव्ही या उपकरणांचे नवनवीन व्हर्जन्स दरवर्षी बाजारात येतात, ज्यामुळे जुनी उपकरणे लगेच कालबाह्य ठरतात.
2.
मिडीया व फॉरमॅटमधील बदल (Changes in Media Formats): फ्लॉपी डिस्क, सीडी, डीव्हीडी ते क्लाउड आणि पेनड्राइव्ह यांच्या बदलामुळे जुनी उपकरणे निरुपयोगी होतात.
3.
घसरणाऱ्या किमती (Falling Prices): इलेक्ट्रॉनिक वस्तू स्वस्त झाल्यामुळे दुरुस्ती करण्याऐवजी नवीन वस्तू खरेदी करण्याची प्रवृत्ती वाढली आहे.
4.
सुनियोजित अप्रचलन (Planned Obsolescence): कंपन्यांद्वारे उपकरणांचे आयुष्य मर्यादित ठेवणे किंवा सॉफ्टवेअर अपडेट्स बंद करून ग्राहकांना नवीन डिव्हाइस घेण्यास भाग पाडणे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात ई-कचऱ्याचे व्यवस्थापन ई-कचरा (व्यवस्थापन) नियम, 2016 आणि 2022 च्या सुधारित नियमांनुसार केले जाते, ज्यामध्ये उत्पादकांसाठी विस्तारित उत्पादक जबाबदारी (EPR - Extended Producer Responsibility) अनिवार्य आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above
Explanation:
The alarming global surge in electronic waste (e-waste) is attributed to multiple technological and market drivers:
1.
Rapid Technological Advancements: Continuous introduction of newer generations of smartphones, PCs, and consumer electronics makes existing hardware obsolete rapidly.
2.
Changes in Media Formats: Transitions from legacy media (floppy disks, magnetic tapes, CDs/DVDs) to modern solid-state and cloud solutions render legacy devices unserviceable.
3.
Falling Prices of Electronics: Declining production costs incentivize consumers to replace rather than repair malfunctioning gadgets.
4.
Planned Obsolescence: Deliberate engineering or software policies by manufacturers limiting product lifespans or halting operating system upgrades.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In India, the E-Waste (Management) Rules mandate Extended Producer Responsibility (EPR), holding manufacturers accountable for collecting and environmentally channelizing electronic waste.