भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ४ मधील राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP) आणि संबंधित कलमांची अचूक जोडी खालीलपैकी कोणती आहे?
EN
Which of the following represents a CORRECTLY matched pair between a Directive Principle of State Policy (DPSP) and its constitutional Article?
अचूक उत्तर पर्याय (१) - कलम ४३B: सहकारी संस्थांचे संवर्धन व व्यावसायिक व्यवस्थापन हे आहे.
### सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक जुळलेला आहे:
•
कलम ४३B: ९७ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २०११ द्वारे संविधानात समाविष्ट करण्यात आले. हे राज्य शासनाला सहकारी संस्थांचे ऐच्छिक गठन, स्वायत्त कामकाज, लोकशाही नियंत्रण आणि व्यावसायिक व्यवस्थापन यांना प्रोत्साहन देण्याचे निर्देश देते.
•
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (दुरुस्तीसह):
•
पर्याय २ चुकीचा आहे: पर्यावरण, वने आणि वन्यजीवांचे संरक्षण हे कलम ४८A (Article 48A) मध्ये आहे (४२ वी घटनादुरुस्ती १९७६). मूळ कलम ४८ मध्ये कृषी आणि पशुसंवर्धनाची आधुनिक व वैज्ञानिक पद्धतीने संघटना आणि गोहत्या बंदी आहे.
•
पर्याय ३ चुकीचा आहे: कामाबाबत न्याय्य व मानवी परिस्थिती आणि प्रसूती साहाय्य (Maternity relief) हे कलम ४२ (Article 42) मध्ये आहे. कलम ४३ मध्ये कामगारांना 'निर्वाह वेतन' (Living wage) आणि कुटीर उद्योगांना प्रोत्साहन आहे.
•
पर्याय ४ चुकीचा आहे: उद्योगधंद्यांच्या व्यवस्थापनात कामगारांचा सहभाग हा कलम ४३A (Article 43A) मध्ये आहे (४२ वी घटनादुरुस्ती १९७६). घटनेत ४२A असे कोणतेही कलम अस्तित्वात नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
९७ वी घटनादुरुस्ती (२०११) मधील तीन महत्त्वाचे बदल:
१.
कलम १९(१)(c): सहकारी संस्था स्थापन करणे हा मूलभूत हक्क बनवला.
२.
कलम ४३B: DPSP मध्ये सहकारी संस्थांचे संवर्धन जोडले.
३.
भाग ९B (Part IX-B): कलम २४३-ZH ते २४३-ZT सहकारी संस्थांसाठी नव्याने जोडला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1) - Article 43B: Promotion and professional management of co-operative societies.
### Detailed Explanation:
•
Validation of Option (1):
•
Article 43B: Inserted by the 97th Constitutional Amendment Act, 2011, mandating the State to promote voluntary formation, autonomous functioning, democratic control, and professional management of co-operative societies. (Correctly Matched)
•
Analysis and Corrections for Distractor Options:
•
Option 2 is incorrect: Protection of the environment and wildlife is enshrined in Article 48A (added via the 42nd Amendment, 1976). Article 48 pertains to the organization of agriculture and animal husbandry.
•
Option 3 is incorrect: Just and humane conditions of work and maternity relief are guaranteed under Article 42. Article 43 deals with living wages and promoting cottage industries.
•
Option 4 is incorrect: Participation of workers in the management of industries is codified under Article 43A (added via 42nd Amendment, 1976). There is no Article 42A in the Indian Constitution.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The 97th Amendment Act, 2011 brought constitutional status to cooperatives: Fundamental Right under Art. 19(1)(c), DPSP under Art. 43B, and Part IX-B.