🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

सह्याद्री पर्वतातून पूर्व दिशेकडे विस्तारणाऱ्या उपरांगांचा दक्षिणेकडून उत्तरेकडे (दक्षिण $\rightarrow$ उत्तर) अचूक क्रम खालीलपैकी कोणता आहे? अ. शंभू महादेव डोंगर ब. सातमाळा-अजिंठा डोंगर क. हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगर ड. तोरणमाळ टेकड्या पर्यायी उत्तरे:

EN Which of the following represents the correct sequence from South to North of the lateral mountain ranges radiating eastward from the Sahyadri? a. Shambhu Mahadev hills b. Satmala-Ajanta hills c. Harishchandra-Balaghat hills d. Toranmal hills Alternative answers:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
अ, ब, क, ड
a, b, c, d
B
ड, ब, अ, क
d, b, a, c
C
अ, क, ड, ब
a, c, d, b
D
अ, क, ब, ड
a, c, b, d
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) अ, क, ब, ड

भौगोलिक व संकल्पनात्मक स्पष्टीकरण:

महाराष्ट्र पठारावरील डोंगररांगांचा दक्षिणेकडून उत्तरेकडे अचूक भौगोलिक क्रम:

१. अ) शंभू महादेव डोंगर: सातारा, सांगली व सोलापूर जिल्ह्यात भीमा व कृष्णा खोऱ्यांच्या दरम्यान — सर्वात दक्षिणेकडे
२. क) हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगर: अहमदनगर, बीड, धाराशिव व लातूर जिल्ह्यात गोदावरी व भीमा खोऱ्यांच्या दरम्यान
३. ब) सातमाळा-अजिंठा डोंगर: नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर व जळगाव भागात तापी व गोदावरी खोऱ्यांच्या दरम्यान
४. ड) तोरणमाळ टेकड्या: नंदुरबार जिल्ह्यातील सातपुडा पर्वतात नर्मदा व तापी दरम्यान — सर्वात उत्तरेकडे
• म्हणून दक्षिणेकडून उत्तरेकडे क्रम: अ $\rightarrow$ क $\rightarrow$ ब $\rightarrow$ ड (शंभू महादेव $\rightarrow$ हरिश्चंद्र-बालाघाट $\rightarrow$ सातमाळा-अजिंठा $\rightarrow$ तोरणमाळ).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: डोंगररांगांचा दक्षिण ते उत्तर क्रम: शंभू महादेव $\rightarrow$ हरिश्चंद्र-बालाघाट $\rightarrow$ सातमाळा-अजिंठा $\rightarrow$ तोरणमाळ/सातपुडा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) a, c, b, d

Geographical & Conceptual Explanation:

The correct alignment of these plateau mountain spurs from South to North is:

1. a) Shambhu Mahadev Hills: Traversing Satara, Sangli, and Solapur (Bhima-Krishna divide) — Southernmost.
2. c) Harishchandra-Balaghat Hills: Traversing Ahmednagar, Beed, Dharashiv, and Latur (Godavari-Bhima divide).
3. b) Satmala-Ajanta Hills: Traversing Nashik, Chhatrapati Sambhajinagar, and Jalgaon (Tapi-Godavari divide).
4. d) Toranmal Hills: Satpura mountain spur in northern Nandurbar (Narmada-Tapi divide) — Northernmost.
• Thus, the exact South-to-North sequence is a $\rightarrow$ c $\rightarrow$ b $\rightarrow$ d.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: South-to-North progression of Maharashtra ranges: Shambhu Mahadev $\rightarrow$ Harishchandra-Balaghat $\rightarrow$ Satmala-Ajanta $\rightarrow$ Toranmal (Satpura).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) अ, ब, क, ड (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) ड, ब, अ, क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) अ, क, ड, ब (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) अ, क, ब, ड (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) अ, क, ब, ड**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: सह्याद्री व कोकण घटक चाचणी
quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना (सह्याद्री, कोकण व दख्खन पठार)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →