प्रतिक्षिप्त क्रियेमध्ये (Reflex Action) आवेगाच्या वहनाचा अचूक मार्ग दर्शवणारा 'प्रतिक्षिप्त कमान' (Reflex Arc) चा योग्य क्रम कोणता आहे?
EN
Which of the following represents the correct sequential anatomical pathway of nerve impulse transmission in a typical reflex arc?
योग्य उत्तर पर्याय (१) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
प्रतिक्षिप्त कमान (Reflex Arc): प्रतिक्षिप्त क्रियेतील मज्जासंकेताचा प्रवास ५ प्रमुख टप्प्यांतून होतो:
१.
संवेदी ग्राहक (Receptor): त्वचेतील संवेदक उत्तेजना (उदा. उष्णता/वेदना) ग्रहण करतात.
२.
संवेदी मज्जातंतू (Sensory / Afferent neuron): आवेग मज्जारज्जूकडे वाहून नेतात.
३.
संयोजक चेता (Interneuron / Relay neuron in Spinal cord): संकेताचे विश्लेषण करून प्रतिसाद तयार करतात.
४.
प्रेरक मज्जातंतू (Motor / Efferent neuron): आदेश कार्यकारी अवयवाकडे नेतात.
५.
कार्यकारी अंग (Effector organ): स्नायू आकुंचन पावून हात किंवा अवयव त्वरित मागे घेतात.
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय २, ३ आणि ४ मध्ये आवेगांचा क्रम उलटा किंवा चुकीचा दर्शवला आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संवेदी = Afferent (आत येणारा संकेत), प्रेरक = Efferent (बाहेर पडणारा आदेश).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1).
Detailed Analysis:
•
Reflex Arc Pathway: A reflex arc consists of 5 essential anatomical components in fixed sequence:
1)
Sensory Receptor: Detects internal or environmental stimulus.
2)
Sensory (Afferent) Neuron: Transmits action potentials from receptor toward the central nervous system.
3)
Interneuron (Integration Center in Spinal Cord): Relays impulses from sensory to motor neuron.
4)
Motor (Efferent) Neuron: Transmits motor commands from CNS to peripheral target.
5)
Effector Organ (Muscle or Gland): Responds by contracting or secreting.
Distractor Analysis:
•
Options 2, 3, and 4 present reversed or anatomically disordered sequences of the neuronal reflex circuit.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Sensory = Afferent (conducting toward CNS); Motor = Efferent (conducting away from CNS toward effector organ).