खाली दिलेल्या अधिकारांतील कोणत्या अधिकाराचा समावेश दुसऱ्या पिढीच्या मानवाधिकारांमध्ये होत नाही ? 1: शिक्षणाचा अधिकार 2: आरोग्याचा अधिकार 3: छळापासून मुक्त असण्याचा अधिकार 4: निवाऱ्याचा अधिकार
EN
Which of the following rights is NOT included among Second-Generation Human Rights?
1: Right to education
2: Right to health
3: Freedom from torture
4: Right to shelter
योग्य उत्तर छळापासून मुक्त असण्याचा अधिकार (पर्याय 3) आहे.
•
हक्कांच्या पिढ्यांचे विभाजन:
•
पहिली पिढी (नागरी व राजकीय हक्क): यामध्ये छळापासून, अमानुष व क्रूर वागणुकीपासून मुक्त असण्याचा अधिकार (Freedom from torture) येतो. हा नकारात्मक स्वरूपाचा नागरी अधिकार आहे.
•
दुसरी पिढी (आर्थिक, सामाजिक व सांस्कृतिक हक्क):
•
शिक्षणाचा अधिकार (Right to education)
•
आरोग्याचा अधिकार (Right to health)
•
निवाऱ्याचा अधिकार (Right to shelter/housing)
•
कामाचा आणि योग्य वेतनाचा अधिकार.
•
त्यामुळे पर्याय 3 हा पहिल्या पिढीचा हक्क असून तो दुसऱ्या पिढीत येत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संयुक्त राष्ट्रांचा 'छळविरोधी करार' (UN Convention Against Torture - UNCAT) 1984 मध्ये स्वीकारला गेला, जो पहिल्या पिढीच्या नागरी अधिकारांचे रक्षण करतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Freedom from torture (Option 3).
•
Generations of Rights Breakdown:
•
First Generation (Civil and Political Rights): Protects personal security and physical integrity, strictly including Freedom from torture and degrading treatment.
•
Second Generation (Economic, Social, and Cultural Rights):
•
Right to education
•
Right to health and medical care
•
Right to adequate housing/shelter and livelihood.
•
Hence, Freedom from torture belongs to First-Generation rights, not Second-Generation.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Freedom from torture is a non-derogable, absolute right under international law (Article 7 of ICCPR and UNCAT 1984), classified firmly under First-Generation rights.